หน้าแรก / ข้อ 170
ข้อ 170
แผนผังความเชื่อมโยง
8 จุดที่เกี่ยวข้อง
A — อ้างเลขกันเป็นตัวอักษร
B — มอบอำนาจ / ถ้อยคำตรงกัน
C — เชื่อมโยงเชิงระบบ
ข้อ ๑๗๐ ให้หน่วยงานของรัฐคืนหลักประกันให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ คู่สัญญา หรือผู้ค้ำประกัน ตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
(๑) หลักประกันการเสนอราคาให้คืนให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ หรือผู้ค้ำประกันภายใน ๑๕ วัน นับถัดจากวันที่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐได้พิจารณาเห็นชอบรายงานผลคัดเลือกผู้ชนะการซื้อหรือจ้างเรียบร้อยแล้ว เว้นแต่ผู้ยื่นข้อเสนอรายที่คัดเลือกไว้ซึ่งเสนอราคาต่ำสุดไม่เกิน ๓ ราย ให้คืนได้ต่อเมื่อได้ทำสัญญา หรือข้อตกลง หรือผู้ยื่นข้อเสนอได้พ้นจากข้อผูกพันแล้ว
(๒) หลักประกันสัญญาให้คืนให้แก่คู่สัญญา หรือผู้ค้ำประกันโดยเร็ว และอย่างช้าต้องไม่เกิน ๑๕ วัน นับถัดจากวันที่คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว
การจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่องให้คืนหลักประกันให้แก่คู่สัญญา หรือผู้ค้ำประกันตามอัตราส่วนของพัสดุซึ่งหน่วยงานของรัฐได้รับมอบไว้แล้ว แต่ทั้งนี้จะต้องระบุไว้เป็น เงื่อนไขในเอกสารเชิญชวนและในสัญญาด้วย
การคืนหลักประกันที่เป็นหนังสือค้ำประกันของธนาคาร บริษัทเงินทุนหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ ในกรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอหรือคู่สัญญาไม่มารับภายในกำหนดเวลาข้างต้น ให้รีบส่งต้นฉบับหนังสือค้ำประกัน ให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอหรือคู่สัญญา โดยทางไปรษณีย์ลงทะเบียนโดยเร็วพร้อมกับแจ้งให้ธนาคารบริษัทเงินทุน หรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ ผู้ค้ำประกันทราบด้วย สำหรับหนังสือค้ำประกันอิเล็กทรอนิกส์ ของธนาคารให้คืนแก่ธนาคารผู้ออกหนังสือค้ำประกันอิเล็กทรอนิกส์ผ่านทางระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ด้วยอิเล็กทรอนิกส์
ความเชื่อมโยง
20 เส้น
A
ข้อ 170
exception_to
ข้อ 170 วรรคสอง เป็นข้อยกเว้นของวรรคหนึ่ง สำหรับการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง ให้คืนตามอัตราส่วนของพัสดุที่รับมอบไว้แล้ว
A
ข้อ 170
exception_to
ข้อ 170 วรรคสอง เป็นข้อยกเว้นของวรรคหนึ่ง สำหรับการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง ให้คืนตามอัตราส่วนของพัสดุที่รับมอบไว้แล้ว
B
ข้อ 166
precedes
ข้อ 170 (1) กำหนดกำหนดเวลาคืนหลักประกันการเสนอราคาที่เรียกไว้ตามข้อ 166
ถ้อยคำ 'หลักประกันการเสนอราคา' ตรงกัน และเป็นขั้นตอนต่อเนื่องหลังจากเรียกหลักประกันตามข้อ 166
B
ข้อ 168
related_topic
ข้อ 170 วรรคสอง และข้อ 168 วรรคสอง ใช้เงื่อนไขเดียวกันคือ 'ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง' โดยข้อ 168 วรรคสอง กำหนดวิธีคิดหลักประกันรายปี ส่วนข้อ 170 วรรคสอง กำหนดวิธีคืนตามอัตราส่วน
ทั้งสองวรรคใช้ถ้อยคำ 'ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง' เหมือนกันทุกตัวอักษร จึงเป็นการเชื่อมด้วยถ้อยคำตรงกัน (tier B) และต้องอ่านคู่กันเสมอ
B
ข้อ 161
triggers
การทำสัญญาตามข้อ 161 เป็นเหตุปลดหลักประกันการเสนอราคาของ 3 รายต่ำสุดตามข้อ 170 (1)
ข้อ 170 (1) ใช้เงื่อนไข 'ได้ทำสัญญา หรือข้อตกลง' เป็นจุดปลดหลักประกันการเสนอราคา ซึ่งการทำสัญญานั้นคือการกระทำตามข้อ 161 ถ้อยคำ 'ทำสัญญา' ตรงกัน แม้ไม่อ้างเลขข้อต่อกัน
B
ข้อ 168
related_topic
เงื่อนไข 'ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง' ถูกใช้ทั้งตอนกำหนดหลักประกัน (ข้อ 168 วรรคสอง) และตอนคืนหลักประกันตามอัตราส่วน (ข้อ 170 วรรคสอง)
ทั้งสองข้อใช้ถ้อยคำเงื่อนไขเดียวกันคำต่อคำ ('ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง') และทั้งคู่บังคับให้เขียนไว้ ในเอกสารเชิญชวนหรือในสัญญา จึงเป็นเงื่อนไขชุดเดียวที่ทำงานสองจังหวะ อนึ่ง งานจ้างก่อสร้างโดยทั่วไปมีการประกัน ความชำรุดบกพร่อง จึงไม่เข้ากรณีนี้ — จุดนี้เป็นที่มาของความสับสนเรื่องการคืนหลักประกันตามอัตราส่วน
B
ข้อ 171
precedes
ข้อ 171 วรรคสอง บังคับให้หลักประกันมีอายุครอบคลุมความรับผิดตลอดอายุสัญญา ก่อนจะถึงขั้นคืนหลักประกันตามข้อ 170 (2) เมื่อคู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพัน
ทั้งสองข้อใช้ถ้อยคำเกี่ยวกับ 'ความรับผิดของคู่สัญญา' และ 'พ้นจากข้อผูกพันตามสัญญา' ซึ่งเป็นเส้นเวลาเดียวกัน คือหลักประกันต้องมีผลจนถึงวันที่คู่สัญญาพ้นข้อผูกพัน จึงจะคืนได้
B
ข้อ 186
precedes
ข้อ 186 บังคับให้พิจารณาความชำรุดบกพร่องของพัสดุก่อน แล้ว 'จากนั้นให้คืนหลักประกันสัญญาต่อไป' ซึ่งคือการคืนตามข้อ 170 (2)
ข้อ 186 ใช้ถ้อยคำ 'คืนหลักประกันสัญญา' ตรงกับข้อ 170 (2) และเป็นขั้นตอนบังคับที่ต้องทำก่อนคืน แม้ไม่ได้อ้างเลขข้อ 170 เป็นตัวอักษร ข้อ 186 จึงเป็นตัวชี้ว่า 'วันที่คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญา' ในทางปฏิบัติผูกกับวันครบกำหนดรับประกันความชำรุดบกพร่อง
B
ข้อ 186
precedes
ข้อ 186 สั่งว่า 'จากนั้นให้คืนหลักประกันสัญญาต่อไป' ซึ่งหลักเกณฑ์และกำหนดเวลาการคืนหลักประกันสัญญาอยู่ที่ข้อ 170 (2) — ถ้อยคำ 'คืนหลักประกันสัญญา' ตรงกันทั้งสองข้อ
B
ข้อ 186
triggers
จุดสำคัญข้อ 186 คือบทที่นิยามว่า 'พ้นจากข้อผูกพันตามสัญญา' ตามข้อ 170 (2) เกิดขึ้นเมื่อใด — คือเมื่อครบกำหนดรับประกันความชำรุดบกพร่องและตรวจสอบแล้ว
ข้อ 170 (2) ผูกกำหนดเวลาคืนหลักประกันไว้กับวลี 'พ้นจากข้อผูกพันตามสัญญา' แต่ตัวข้อ 170 ทั้งข้อไม่มีนิยามของวลีนี้ และอยู่คนละหมวดกับข้อ 186 (ข้อ 170 อยู่ในส่วนหลักประกัน · ข้อ 186 อยู่ในหมวด 6 การบริหารสัญญา) แต่ข้อ 186 ใช้คำว่า 'คืนหลักประกันสัญญา' ตรงกับข้อ 170 (2) และระบุจังหวะไว้ว่าคือเมื่อสัญญาจะครบกำหนดรับประกัน ความชำรุดบกพร่อง จึงเป็นบทที่เติมเนื้อหาให้คำที่ข้ออื่นทิ้งว่างไว้ — คนทำงานที่อ่านแค่ข้อ 170 จะคืนหลักประกันเร็วเกินไป
C
ข้อ 184
related_topic
ข้อ 170 วรรคสอง แยกกรณี 'การจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง' ออกจากกรณีปกติ ซึ่งกรณีปกติคือกรณีที่ต้องเดินตามข้อ 184-186 ก่อน
ตัวบทไม่ได้อ้างเลขข้อถึงกัน แต่ข้อ 170 วรรคสองสร้างเส้นแบ่งไว้ว่ามีการจัดซื้อจัดจ้างสองแบบ คือ แบบที่ต้องมีการประกันความชำรุดบกพร่อง (เดินตามข้อ 184-186) กับแบบที่ไม่ต้องมี (คืนหลักประกันตามอัตราส่วนของพัสดุที่รับมอบไว้แล้ว)
C
ข้อ 168
sets_deadline
หลักประกันที่วางตามอัตรา ข้อ 168 ต้องคืนตามกำหนดเวลา 15 วัน ของ ข้อ 170
ข้อ 170 ไม่อ้างเลขข้อ แต่ 'หลักประกัน' ที่พูดถึงคือหลักประกันการเสนอราคาและหลักประกันสัญญาที่ตั้งอัตราไว้ที่ ข้อ 168 — เจ้าหน้าที่ต้องอ่านคู่กันเพื่อรู้ว่าเงินก้อนไหนคืนเมื่อไร
C
ข้อ 171
precedes
ข้อ 171 วรรคสอง บังคับให้หลักประกันสัญญาต้องมีอายุครอบคลุมถึงวันครบกำหนดความรับผิดในความชำรุดบกพร่อง ก่อนที่จะถึงจังหวะคืนตามข้อ 170 (2)
ตัวบทไม่ได้อ้างเลขข้อถึงกัน แต่ข้อ 171 วรรคสองเป็นหน้าที่ที่ต้องดูแลตลอดช่วงก่อนคืน มิฉะนั้นเมื่อถึงเวลาที่ต้องเรียกให้ซ่อมตามข้อ 185 หลักประกันอาจหมดอายุไปแล้ว
C
ข้อ 168
related_topic
ข้อ 168 วรรคสอง และข้อ 170 วรรคสอง ใช้ถ้อยคำเดียวกันคือ 'ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง' โดยข้อ 168 กำหนดวิธีวางหลักประกัน ส่วนข้อ 170 กำหนดวิธีคืน
ตัวบทไม่ได้อ้างเลขข้อถึงกัน แต่ใช้ถ้อยคำเงื่อนไขเดียวกันคำต่อคำ จึงต้องอ่านคู่กันเมื่อพัสดุนั้นไม่ต้องมีการประกันความชำรุดบกพร่อง
C
ข้อ 168
precedes
ข้อ 168 กำหนดมูลค่าหลักประกัน (ร้อยละห้า สูงสุดไม่เกินร้อยละสิบ) → ข้อ 170 กำหนดว่าเมื่อใดต้องคืนก้อนนั้น
สองข้อนี้อยู่ในส่วนที่ 2 หลักประกัน เดียวกันและว่าด้วยเงินก้อนเดียวกัน แต่ไม่มีการอ้างเลขข้อระหว่างกัน
C
ข้อ 183
triggers
จุดสำคัญจุดที่หา 'ตัวบทริบหลักประกัน' — เมื่อบอกเลิกสัญญาเพราะคู่สัญญาผิดสัญญาตามข้อ 183 คู่สัญญายังไม่ 'พ้นจากข้อผูกพันตามสัญญา' หน้าที่คืนหลักประกันตามข้อ 170 (๒) จึงไม่เกิดขึ้น ผลจึงเท่ากับหลักประกันไม่ถูกคืน
ระเบียบฯ ไม่มีถ้อยคำว่า 'ริบหลักประกัน' อยู่เลย (ตรวจทั้ง 4 ไฟล์แล้วไม่พบคำว่า 'ริบ') กลไกจึงทำงานแบบผกผัน คือระเบียบกำหนดเฉพาะ 'เงื่อนไขการคืน' และผูกไว้กับข้อเท็จจริงว่าคู่สัญญาพ้นข้อผูกพันแล้วหรือไม่ เป็นการอนุมานเชิงระบบจากถ้อยคำ ไม่ใช่การอ้างอิงตรง
C
มาตรา 93
related_topic
สิทธิ 'ริบ' หลักประกันสัญญาเป็นข้อสัญญาในแบบสัญญาที่คณะกรรมการนโยบายกำหนดตามมาตรา 93 — พ.ร.บ. และระเบียบฯ วางไว้เพียงเรื่องชนิด มูลค่า และการคืน
มาตรา 93 ไม่ได้เอ่ยถึงหลักประกัน แต่เป็นบทที่กำหนดว่าเนื้อหาข้อสัญญาต้องมาจากแบบสัญญาที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งเป็นเอกสารนอกชุด 4 ฉบับนี้ จึงเป็นเส้นเชื่อมเชิงระบบเพื่อชี้ที่อยู่ของตัวบทที่ค้นหา
C
ข้อ 166
related_topic
ข้อ 166 บอกวัตถุประสงค์ของหลักประกันว่า 'เพื่อประกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น' — เป็นเหตุผลรองรับว่าเหตุใดจึงคืนได้ต่อเมื่อพ้นข้อผูกพันแล้วเท่านั้น
ข้อ 166 วรรคหนึ่งพูดถึงหลักประกันการเสนอราคาโดยตรง แต่ประโยคเปิด 'เพื่อประกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น' เป็นหลักการร่วมของทั้งส่วนที่ 2 จึงอ้างเป็นเหตุผลเชิงระบบได้ ไม่ใช่การอ้างอิงตรง
C
ข้อ 186
implements
ข้อ 186 ระบุจังหวะจริงของการคืนหลักประกันสัญญา (หลังพ้นระยะประกันความชำรุดบกพร่อง) ซึ่งเป็นการทำให้ถ้อยคำ 'พ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว' ในข้อ 170 (๒) เป็นรูปธรรม
ทั้งสองข้อไม่ได้อ้างเลขข้อกัน แต่ข้อ 186 เป็นข้อเดียวที่บอกเงื่อนเวลาจริงของการคืนหลักประกันสัญญาในงานที่มีการประกันความชำรุดบกพร่อง จึงอ่านประกอบกันเป็นการทำให้ชัดเจนขึ้น
C
ข้อ 171
exception_to
ก่อนถึงขั้นคืน — ถ้าส่งมอบงานล่าช้าจนวันครบกำหนดความรับผิดเปลี่ยนไป ข้อ 171 วรรคสอง บังคับให้คู่สัญญาหาหลักประกันใหม่หรือเพิ่มเติม ไม่ใช่ให้คืน
ข้อ 171 ไม่ได้อ้างข้อ 170 แต่กำหนดหน้าที่ที่สวนทางกับการคืน (ต้องเติมหลักประกัน ไม่ใช่ได้คืน) ในช่วงเวลาก่อนพ้นข้อผูกพัน จึงถือเป็นข้อยกเว้นเชิงผล
A ตัวบทอ้างเลขกันเป็นตัวอักษร
B มอบอำนาจ / ถ้อยคำตรงกัน
C เชื่อมโยงเชิงระบบ (มีเหตุผลกำกับ)
อยู่ในประเด็น
หลักประกันการเสนอราคาจากประกาศผลผู้ชนะถึงหลักประกันสัญญาปลายน้ำ — ประกันความชำรุดบกพร่อง คืนหลักประกันสัญญา และเส้นแบ่งกับการบริหารพัสดุขั้นที่ 4 · หลักประกันสัญญา — 'ริบ' อยู่ตรงไหน และเชื่อมกับข้อ 170 อย่างไรหลักประกันสัญญาการประกันความชำรุดบกพร่อง กับการคืนหลักประกันสัญญาการประกันความชำรุดบกพร่องหลังตรวจรับ และการคืนหลักประกันสัญญาการคืนหลักประกัน (ข้อ 170)อัตราหลักประกัน เงินล่วงหน้า และค่าปรับ — ร้อยละที่ห้ามหยิบผิดตัว
หนังสือเวียนที่เกี่ยวข้อง
2 ฉบับ
ว 327/2568
ใช้อยู่
16 พ.ค. 2568 · แนวทาง
แนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการคืนหลักประกันสัญญา
เมื่อพ้นระยะรับประกันความชำรุดบกพร่องแล้ว ขั้นตอนคืนหลักประกันสัญญามี 4 ขั้น: (1) ตรวจความชำรุดบกพร่องก่อนสิ้นระยะรับประกันตาม ว 117 (2) ติดต่อคู่สัญญ…
ว 117/2562
ใช้อยู่
12 มี.ค. 2562 · แนวทาง
การกำหนดวิธีปฏิบัติเพิ่มเติมเกี่ยวกับการตรวจสอบความชำรุดบกพร่องก่อนการคืนหลักประกันสัญญา
ระเบียบฯ ข้อ 170 (2), 184, 185 ไม่ได้กำหนดวิธีปฏิบัติก่อนคืนหลักประกันสัญญา หนังสือนี้กำหนดเพิ่ม: (1) หัวหน้าหน่วยงานผู้ครอบครองพัสดุ หรือผู้ได้รับมอบ…