หน้าแรก / การประกันความชำรุดบกพร่อง กับการคืนหลักประกันสัญญา

การประกันความชำรุดบกพร่อง กับการคืนหลักประกันสัญญา

นี่คือจุดที่ 'หลักประกันสัญญา' กับ 'ระยะเวลารับประกันความชำรุดบกพร่อง' มาเจอกัน และเป็นจุดที่หน่วยงานของรัฐเสียหายบ่อยที่สุด ระเบียบฯ วางกลไกไว้ 3 ชั้น คือ ข้อ 184 (ระหว่างระยะรับประกัน ใครมีหน้าที่ดูแลและตรวจสอบความชำรุดบกพร่อง) ข้อ 185 (พบความชำรุดบกพร่องต้องรีบรายงานหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเพื่อแจ้งผู้ขายหรือผู้รับจ้างแก้ไขทันที พร้อมแจ้งผู้ค้ำประกันด้วย) และข้อ 186 (เมื่อสัญญาจะครบกำหนดรับประกัน ต้องพิจารณาความชำรุดบกพร่องก่อน แล้วจึงคืนหลักประกันสัญญา) ส่วนข้อ 170 วรรคสอง เป็นข้อยกเว้นสำหรับการจัดซื้อจัดจ้างที่ 'ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง' ที่ให้คืนหลักประกันตามอัตราส่วนของพัสดุที่รับมอบไว้แล้ว ซึ่งสอดคล้องกับข้อ 168 วรรคสอง ที่คิดหลักประกันเป็นรายปีในสัญญาผูกพันเกิน 1 ปีของพัสดุประเภทนี้

ขั้นตอนปฏิบัติ

1. ตอนทำสัญญา ต้องกำหนดหลักประกันสัญญาให้มีอายุครอบคลุมความรับผิดของคู่สัญญาตลอดอายุสัญญา ซึ่งรวมถึงระยะเวลารับประกันความชำรุดบกพร่อง (ข้อ 171 วรรคสอง)
2. เมื่อตรวจรับงานเสร็จและสัญญาสิ้นสุด ระยะเวลารับประกันความชำรุดบกพร่องเริ่มเดิน — ให้หัวหน้าหน่วยงานผู้ครอบครองพัสดุ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย รับผิดชอบดูแล บำรุงรักษา และตรวจสอบความชำรุดบกพร่องของพัสดุ (ข้อ 184)
3. ถ้าไม่มีผู้ครอบครองพัสดุ หรือมีหลายหน่วยงานครอบครอง ให้หัวหน้าเจ้าหน้าที่เป็นผู้รับผิดชอบแทน (ข้อ 184)
4. เมื่อพบความชำรุดบกพร่องภายในระยะเวลาการประกันตามสัญญา ให้ผู้มีหน้าที่ตามข้อ 184 รีบรายงานหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ เพื่อแจ้งให้ผู้ขายหรือผู้รับจ้างแก้ไขหรือซ่อมแซมทันที และต้องแจ้งผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี) ทราบด้วย (ข้อ 185)
5. ถ้าคู่สัญญาส่งมอบงานล่าช้าจนวันครบกำหนดความรับผิดในความชำรุดบกพร่องเลื่อนออกไป ต้องเรียกให้คู่สัญญาหาหลักประกันใหม่หรือเพิ่มเติมให้ครบถ้วนภายในระยะเวลาที่หน่วยงานของรัฐกำหนด (ข้อ 171 วรรคสอง)
6. ก่อนสัญญาจะครบกำหนดรับประกันความชำรุดบกพร่อง ให้หน่วยงานของรัฐพิจารณาถึงความชำรุดบกพร่องของพัสดุ เพื่อป้องกันความเสียหายเสียก่อน (ข้อ 186)
7. เมื่อพิจารณาแล้วไม่มีปัญหา และคู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว จึงคืนหลักประกันสัญญาโดยเร็ว อย่างช้าไม่เกิน 15 วันนับถัดจากวันนั้น (ข้อ 186 ประกอบข้อ 170 (2))
8. กรณีการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง (เช่น พัสดุใช้สิ้นเปลือง) — ให้คืนหลักประกันตามอัตราส่วนของพัสดุซึ่งหน่วยงานของรัฐได้รับมอบไว้แล้ว โดยต้องได้ระบุไว้เป็นเงื่อนไขในเอกสารเชิญชวนและในสัญญาไว้ก่อนแล้ว (ข้อ 170 วรรคสอง) และหลักประกันของสัญญาประเภทนี้ที่ผูกพันเกิน 1 ปี ให้คิดร้อยละห้าของราคาพัสดุที่ส่งมอบในแต่ละปี (ข้อ 168 วรรคสอง)

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

คืนหลักประกันสัญญาทันทีเมื่อตรวจรับงานงวดสุดท้าย ทั้งที่ยังอยู่ในระยะรับประกันความชำรุดบกพร่อง — ข้อ 186 บังคับให้พิจารณาความชำรุดบกพร่องเมื่อสัญญาจะครบกำหนดรับประกันเสียก่อน 'จากนั้นให้คืนหลักประกันสัญญาต่อไป' นี่คือกับดักอันดับหนึ่งของประเด็นนี้
รับหนังสือค้ำประกันธนาคารที่มีอายุถึงแค่วันส่งมอบงาน ไม่ครอบคลุมระยะรับประกันความชำรุดบกพร่อง — ผิดข้อ 171 วรรคสอง
ไม่ตั้งผู้รับผิดชอบดูแลและตรวจสอบความชำรุดบกพร่องหลังสิ้นสุดสัญญา — ข้อ 184 กำหนดตัวผู้มีหน้าที่ไว้ชัด (หัวหน้าหน่วยงานผู้ครอบครองพัสดุ หรือหัวหน้าเจ้าหน้าที่ในกรณีไม่มีผู้ครอบครองหรือมีหลายหน่วยงานครอบครอง)
พบความชำรุดบกพร่องแล้วแจ้งเฉพาะผู้รับจ้าง ไม่แจ้งผู้ค้ำประกัน — ข้อ 185 กำหนดให้ 'แจ้งให้ผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี) ทราบด้วย'
ปล่อยให้ระยะรับประกันหมดอายุไปเฉย ๆ โดยไม่ตรวจสอบก่อน แล้วค่อยพบความเสียหายภายหลัง — ข้อ 186 มีไว้เพื่อ 'ป้องกันความเสียหาย' โดยเฉพาะ
ใช้วิธีคืนหลักประกันตามอัตราส่วนตามข้อ 170 วรรคสอง โดยไม่ได้ระบุเงื่อนไขนี้ไว้ในเอกสารเชิญชวนและในสัญญามาก่อน — ข้อ 170 วรรคสอง บังคับให้ระบุ
สัญญาจ้างที่ยังอยู่ระหว่างการรับประกันความชำรุดบกพร่องแต่ไม่ได้กำหนดค่าปรับไว้ ทั้งที่จำเป็น — ข้อ 163 เปิดให้กำหนดค่าปรับนอกเหนือจากข้อ 162 ได้ในกรณีเช่นนี้