หน้าแรก / หลักประกันสัญญา
หลักประกันสัญญา
หลักประกันสัญญาไม่มีมาตราแม่บทใน พ.ร.บ. 2560 เลย (คำว่า 'ประกัน' ไม่ปรากฏในตัวบท พ.ร.บ.) ทั้งหมดอยู่ในระเบียบฯ ข้อ 167-171 ภายใต้บทมอบอำนาจของมาตรา 99 รูปแบบที่ใช้ได้มี 5 อย่างตามข้อ 167 (เงินสด / เช็คหรือดราฟท์ที่ธนาคารเซ็นสั่งจ่าย / หนังสือค้ำประกันของธนาคารภายในประเทศ ซึ่งอาจเป็นแบบอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้ / หนังสือค้ำประกันของบริษัทเงินทุนฯ / พันธบัตรรัฐบาลไทย) อัตราคือร้อยละห้าตามข้อ 168 เช่นเดียวกับหลักประกันการเสนอราคา และมีกรณีพิเศษสำหรับสัญญาที่ผูกพันเกิน 1 ปี ที่พัสดุไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง ให้คิดร้อยละห้าของราคาพัสดุที่ส่งมอบในแต่ละปี ข้อ 171 เป็นข้อที่เจ้าหน้าที่พลาดบ่อยที่สุด เพราะบังคับให้วางหลักประกันเพิ่มเมื่อแก้ไขสัญญาเพิ่มวงเงิน และให้หาหลักประกันใหม่เมื่ออายุหลักประกันไม่ครอบคลุมความรับผิดตลอดอายุสัญญา
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1. คำนวณมูลค่าหลักประกันสัญญาเป็นจำนวนเต็ม ในอัตราร้อยละห้าของวงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุที่จัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น (ข้อ 168 วรรคหนึ่ง) — หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเห็นว่าสำคัญเป็นพิเศษ กำหนดสูงกว่าร้อยละห้าแต่ไม่เกินร้อยละสิบได้
- 2. กรณีสัญญาที่มีระยะเวลาผูกพันเกิน 1 ปี และพัสดุนั้นไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง เช่น พัสดุใช้สิ้นเปลือง ให้กำหนดหลักประกันในอัตราร้อยละห้า 'ของราคาพัสดุที่ส่งมอบในแต่ละปีของสัญญา' และถือว่าค้ำประกันตลอดอายุสัญญา (ข้อ 168 วรรคสอง)
- 3. ในกรณีตามข้อ 2 ถ้าปีต่อไปราคาพัสดุที่ส่งมอบต่างจากรอบปีก่อน ให้ปรับปรุงหลักประกันตามอัตราส่วนที่เปลี่ยนแปลงไปก่อนครบรอบปี และถ้าคู่สัญญาไม่นำหลักประกันมาเพิ่มให้ครบภายใน 15 วันก่อนส่งมอบพัสดุงวดสุดท้ายของปีนั้น ให้หน่วยงานของรัฐหักเงินค่าพัสดุงวดสุดท้ายไว้เป็นหลักประกันในส่วนที่เพิ่ม (ข้อ 168 วรรคสอง)
- 4. ระบุการกำหนดหลักประกันไว้เป็นเงื่อนไขในเอกสารเชิญชวนให้เข้ายื่นข้อเสนอ หรือในสัญญาด้วย (ข้อ 168 วรรคสาม)
- 5. รับหลักประกันสัญญาได้ 5 รูปแบบตามข้อ 167 คือ (1) เงินสด (2) เช็คหรือดราฟท์ที่ธนาคารเซ็นสั่งจ่าย ลงวันที่ที่ใช้ชำระต่อเจ้าหน้าที่หรือก่อนวันนั้นไม่เกิน 3 วันทำการ (3) หนังสือค้ำประกันของธนาคารภายในประเทศตามตัวอย่างที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด โดยอาจเป็นหนังสือค้ำประกันอิเล็กทรอนิกส์ตามวิธีการที่กรมบัญชีกลางกำหนดก็ได้ (4) หนังสือค้ำประกันของบริษัทเงินทุนหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ตามรายชื่อที่ ธปท. แจ้งเวียน (5) พันธบัตรรัฐบาลไทย
- 6. กรณีการประกวดราคานานาชาติ ใช้หนังสือค้ำประกันของธนาคารในต่างประเทศที่มีหลักฐานดีและหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเชื่อถือได้อีกประเภทหนึ่ง (ข้อ 167 วรรคสอง)
- 7. คู่สัญญาที่เป็นหน่วยงานของรัฐ ไม่ต้องวางหลักประกันสัญญา (ข้อ 169)
- 8. ระหว่างสัญญา ถ้ามีการแก้ไขสัญญาทำให้วงเงินเพิ่มขึ้น ต้องเรียกหลักประกันสัญญาเพิ่มเท่ากับวงเงินหลักประกันสัญญาที่เพิ่มนั้น (ข้อ 171 วรรคหนึ่ง)
- 9. ถ้าหลักประกันลดลง เสื่อมค่าลง หรือมีอายุไม่ครอบคลุมความรับผิดตลอดอายุสัญญา — รวมถึงกรณีคู่สัญญาส่งมอบงานล่าช้าจนวันครบกำหนดความรับผิดในความชำรุดบกพร่องเลื่อนออกไป — ต้องเรียกให้คู่สัญญาหาหลักประกันใหม่หรือเพิ่มเติมให้ครบถ้วนภายในระยะเวลาที่หน่วยงานของรัฐกำหนด (ข้อ 171 วรรคสอง)
- 10. คืนหลักประกันสัญญาโดยเร็ว อย่างช้าไม่เกิน 15 วันนับถัดจากวันที่คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว (ข้อ 170 (2))
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- คิดหลักประกันสัญญาจาก 'ราคากลาง' — ข้อ 168 วรรคหนึ่ง ใช้ฐาน 'วงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุที่จัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น'
- กำหนดหลักประกันเกินร้อยละสิบ — ข้อ 168 วรรคหนึ่ง กำหนดเพดานไว้ที่ 'ไม่เกินร้อยละสิบ' และต้องเป็นกรณีที่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเห็นว่ามีความสำคัญเป็นพิเศษเท่านั้น
- สัญญาผูกพันหลายปีของพัสดุใช้สิ้นเปลือง แต่คิดหลักประกันร้อยละห้าของวงเงินทั้งสัญญา — ข้อ 168 วรรคสอง ให้คิดร้อยละห้าของราคาพัสดุที่ส่งมอบ 'ในแต่ละปี' และต้องปรับปรุงหลักประกันก่อนครบรอบปีเมื่อราคาเปลี่ยน
- รับหนังสือค้ำประกันธนาคารที่มีอายุสั้นกว่าอายุสัญญาบวกระยะประกันความชำรุดบกพร่อง — ข้อ 171 วรรคสอง บังคับให้คู่สัญญาหาหลักประกันใหม่หรือเพิ่มเติมให้ครอบคลุมความรับผิดตลอดอายุสัญญา
- คู่สัญญาส่งงานล่าช้าจนวันครบกำหนดความรับผิดในความชำรุดบกพร่องเลื่อนไป แต่ไม่เรียกหลักประกันใหม่ — ข้อ 171 วรรคสอง ระบุกรณีนี้ไว้ตรง ๆ
- แก้ไขสัญญาเพิ่มวงเงินแล้วไม่เรียกหลักประกันสัญญาเพิ่ม — ผิดข้อ 171 วรรคหนึ่ง
- เรียกหลักประกันสัญญาจากหน่วยงานของรัฐที่เป็นคู่สัญญา — ข้อ 169 ยกเว้นไว้
- ไม่ระบุเรื่องหลักประกันไว้เป็นเงื่อนไขในเอกสารเชิญชวนหรือในสัญญา — ข้อ 168 วรรคสาม บังคับให้ระบุ
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
8 รายการ
มาตรา 99
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 9 — การทำสัญญา
มาตรา ๙๙ รายละเอียดวิธีการและขั้นตอนการทำสัญญาที่ไม่ได้บัญญัติไว้ในหมวดนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด
ข้อ 167
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๗ หลักประกันสัญญาให้ใช้หลักประกันอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑) เงินสด
(๒) เช็คหรือดราฟท์ที่ธนาคารเซ็นสั่งจ่าย ซึ่งเป็นเช็คหรือดราฟท์ลงวันที่ที่ใช้เช…
ข้อ 168
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๘ หลักประกันการเสนอราคาและหลักประกันสัญญา ให้กำหนดมูลค่าเป็นจำนวนเต็ม ในอัตราร้อยละห้าของวงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุที่จัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น แล้วแต่กรณี…
ข้อ 169
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๙ ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐเป็นผู้ยื่นข้อเสนอหรือเป็นคู่สัญญาไม่ต้องวางหลักประกัน
ข้อ 171
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๗๑ ในการทำสัญญาหากมีการแก้ไขสัญญาและมีผลทำให้วงเงินตามสัญญานั้น เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมในกรณีเพิ่มขึ้น คู่สัญญาต้องนำหลักประกันสัญญามาวางเท่ากับวงเงิน หลักประ…
ข้อ 170
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๗๐ ให้หน่วยงานของรัฐคืนหลักประกันให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ คู่สัญญา หรือผู้ค้ำประกัน ตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
(๑) หลักประกันการเสนอราคาให้คืนให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ หร…
มาตรา 97
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 9 — การทำสัญญา
มาตรา ๙๗ สัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือที่ได้ลงนามแล้วจะแก้ไขไม่ได้ เว้นแต่ในกรณี ดังต่อไปนี้ให้อยู่ในดุลพินิจของผู้มีอำนาจที่จะพิจารณาอนุมัติให้แก้ไขได้
(๑) เป็น…
คำปรารภ
ระเบียบฯ 2560 · คำปรารภ
```
ระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. ๒๕๖๐
โดยที่เป็นการสมควรมีระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ เ…