หน้าแรก / หลักประกันการเสนอราคา
หลักประกันการเสนอราคา
ข้อค้นพบสำคัญที่สุด: คำว่า 'ประกัน' ไม่ปรากฏใน พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างฯ 2560 แม้แต่แห่งเดียว เรื่องหลักประกันทั้งหมดจึงอยู่ในระเบียบกระทรวงการคลังฯ 2560 หมวดสัญญาและหลักประกัน ส่วนที่ 2 (ข้อ 166-174) โดยอาศัยการมอบอำนาจตามมาตรา 99 (และมาตรา 68 มาตรา 92 สำหรับกระบวนการซื้อจ้างและงานจ้างออกแบบ/ควบคุมงาน) หลักประกันการเสนอราคาเรียกได้เฉพาะ 2 กรณีที่วงเงินเกิน 5,000,000 บาท คือ (1) ซื้อหรือจ้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ และ (2) งานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างด้วยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป โดยรูปแบบหลักประกันของสองกรณีนี้ 'ไม่เหมือนกัน' — e-bidding ใช้เงินสดไม่ได้และต้องเป็นหนังสือค้ำประกันอิเล็กทรอนิกส์ ส่วนงานจ้างออกแบบ/ควบคุมงานใช้เงินสดได้ อัตราคือร้อยละห้าของวงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุ (ข้อ 168) และหน่วยงานของรัฐที่เป็นผู้ยื่นข้อเสนอไม่ต้องวางหลักประกัน (ข้อ 169)
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1. ดูก่อนว่าเข้าเงื่อนไขต้องเรียกหลักประกันการเสนอราคาหรือไม่ — เรียกได้เฉพาะ (ก) การซื้อหรือจ้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ และ (ข) งานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างด้วยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป ที่มีวงเงินซื้อหรือจ้างหรือวงเงินงบประมาณค่าก่อสร้าง 'เกินกว่า 5,000,000 บาท' (ข้อ 166 วรรคหนึ่ง)
- 2. คำนวณมูลค่าหลักประกันเป็นจำนวนเต็ม ในอัตราร้อยละห้าของวงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุที่จัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น (ข้อ 168 วรรคหนึ่ง) — ถ้าหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเห็นว่ามีความสำคัญเป็นพิเศษ กำหนดสูงกว่าร้อยละห้าแต่ไม่เกินร้อยละสิบได้
- 3. ระบุการกำหนดหลักประกันไว้เป็นเงื่อนไขในเอกสารเชิญชวนให้เข้ายื่นข้อเสนอ หรือในสัญญาด้วย (ข้อ 168 วรรคสาม)
- 4. เลือกรูปแบบหลักประกันที่ยอมรับให้ถูกกรณี — กรณี e-bidding (ข้อ 166 วรรคสอง) ใช้ได้ 4 อย่าง คือ (1) เช็คหรือดราฟท์ที่ธนาคารเซ็นสั่งจ่าย ลงวันที่ที่ใช้ชำระต่อเจ้าหน้าที่หรือก่อนวันนั้นไม่เกิน 3 วันทำการ (2) หนังสือค้ำประกันอิเล็กทรอนิกส์ของธนาคารภายในประเทศตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด (3) พันธบัตรรัฐบาลไทย (4) หนังสือค้ำประกันของบริษัทเงินทุนหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ตามรายชื่อที่ ธปท. แจ้งเวียน — สังเกตว่า 'ไม่มีเงินสด'
- 5. กรณีงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างด้วยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป (ข้อ 166 วรรคสาม) ใช้ได้ 5 อย่าง คือ (1) เงินสด (2) เช็คหรือดราฟท์ที่ธนาคารเซ็นสั่งจ่าย (3) หนังสือค้ำประกันของธนาคารภายในประเทศตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด (4) หนังสือค้ำประกันของบริษัทเงินทุนฯ (5) พันธบัตรรัฐบาลไทย
- 6. กรณียื่นข้อเสนอจากต่างประเทศสำหรับการประกวดราคานานาชาติ ใช้หนังสือค้ำประกันของธนาคารในต่างประเทศที่มีหลักฐานดีและหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเชื่อถือได้อีกประเภทหนึ่ง (ข้อ 166 วรรคสี่)
- 7. ถ้าผู้ยื่นข้อเสนอใช้หลักประกันตามวรรคสอง (1) (3) หรือ (4) ให้ส่งหลักประกันในรูปแบบ PDF File ในวันเสนอราคา และหน่วยงานของรัฐต้องกำหนดให้ส่งต้นฉบับมาตรวจสอบภายใน 5 วันทำการนับถัดจากวันเสนอราคา โดยระบุเป็นเงื่อนไขในเอกสารเชิญชวนให้ชัดเจน (ข้อ 166 วรรคห้า)
- 8. ถ้าผู้ยื่นข้อเสนอเป็นหน่วยงานของรัฐ ไม่ต้องเรียกหลักประกัน (ข้อ 169)
- 9. ถ้าผู้ยื่นข้อเสนอวางหลักประกันมูลค่าสูงกว่าที่กำหนดไว้ในระเบียบ เอกสารเชิญชวน หรือสัญญา ให้อนุโลมรับได้ (ข้อ 168 วรรคสี่)
- 10. คืนหลักประกันการเสนอราคาภายใน 15 วันนับถัดจากวันที่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเห็นชอบรายงานผลคัดเลือกผู้ชนะเรียบร้อยแล้ว เว้นแต่ผู้ยื่นข้อเสนอรายที่คัดเลือกไว้ซึ่งเสนอราคาต่ำสุดไม่เกิน 3 ราย ให้คืนได้ต่อเมื่อได้ทำสัญญาหรือข้อตกลง หรือผู้ยื่นข้อเสนอได้พ้นจากข้อผูกพันแล้ว (ข้อ 170 (1))
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เรียกหลักประกันการเสนอราคาในการซื้อหรือจ้างวิธีอื่นที่ไม่ใช่ประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ หรือไม่ใช่งานจ้างออกแบบ/ควบคุมงานก่อสร้างด้วยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป — ข้อ 166 จำกัดไว้เฉพาะสองกรณีนี้
- เรียกหลักประกันการเสนอราคาทั้งที่วงเงินไม่ 'เกินกว่า' 5,000,000 บาท — ตัวบทใช้คำว่า 'เกินกว่า' ไม่ใช่ 'ตั้งแต่'
- รับเงินสดเป็นหลักประกันการเสนอราคาใน e-bidding — รายการในข้อ 166 วรรคสอง ไม่มีเงินสด (ต่างจากวรรคสาม สำหรับงานจ้างออกแบบ/ควบคุมงาน ที่มีเงินสดเป็น (1))
- รับหนังสือค้ำประกันธนาคารแบบกระดาษใน e-bidding — ข้อ 166 วรรคสอง (2) ระบุว่าเป็น 'หนังสือค้ำประกันอิเล็กทรอนิกส์ของธนาคารภายในประเทศตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด'
- คิดมูลค่าหลักประกันเป็นทศนิยม — ข้อ 168 วรรคหนึ่ง บังคับว่า 'ให้กำหนดมูลค่าเป็นจำนวนเต็ม'
- ปฏิเสธหลักประกันที่ผู้ยื่นข้อเสนอวางไว้สูงกว่าที่กำหนด — ข้อ 168 วรรคสี่ ให้อนุโลมรับได้
- เรียกหลักประกันจากหน่วยงานของรัฐที่เป็นผู้ยื่นข้อเสนอ — ข้อ 169 ยกเว้นไว้
- คืนหลักประกันการเสนอราคาให้ทุกรายทันทีหลังเห็นชอบรายงานผลคัดเลือก รวมทั้งรายที่เสนอราคาต่ำสุดไม่เกิน 3 ราย — ข้อ 170 (1) กำหนดให้ 3 รายนั้นคืนได้ต่อเมื่อได้ทำสัญญาหรือข้อตกลง หรือผู้ยื่นข้อเสนอได้พ้นจากข้อผูกพันแล้ว
- ลืมกำหนดเงื่อนไขการส่งต้นฉบับหลักประกัน (กรณี PDF File) ไว้ในเอกสารเชิญชวน — ข้อ 166 วรรคห้า บังคับให้ระบุไว้เป็นเงื่อนไขให้ชัดเจน และกรอบเวลาคือไม่เกิน 5 วันทำการนับถัดจากวันเสนอราคา
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
8 รายการ
มาตรา 99
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 9 — การทำสัญญา
มาตรา ๙๙ รายละเอียดวิธีการและขั้นตอนการทำสัญญาที่ไม่ได้บัญญัติไว้ในหมวดนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด
มาตรา 68
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 6 — การจัดซื้อจัดจ้าง
มาตรา ๖๘ รายละเอียดวิธีการและขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่ไม่ได้บัญญัติไว้ในหมวดนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด
มาตรา 92
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 8 — งานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง
มาตรา ๙๒ รายละเอียดวิธีการและขั้นตอนงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง ที่ไม่ได้บัญญัติไว้ในหมวดนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด
ข้อ 166
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๖ เพื่อประกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากกรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอ ผู้เสนอราคา หรือผู้ให้บริการไม่ปฏิบัติตามกระบวนการซื้อหรือจ้าง หรือการจ้างออกแบบหรือควบคุมง…
ข้อ 168
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๘ หลักประกันการเสนอราคาและหลักประกันสัญญา ให้กำหนดมูลค่าเป็นจำนวนเต็ม ในอัตราร้อยละห้าของวงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุที่จัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น แล้วแต่กรณี…
ข้อ 169
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๙ ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐเป็นผู้ยื่นข้อเสนอหรือเป็นคู่สัญญาไม่ต้องวางหลักประกัน
ข้อ 170
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๗๐ ให้หน่วยงานของรัฐคืนหลักประกันให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ คู่สัญญา หรือผู้ค้ำประกัน ตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
(๑) หลักประกันการเสนอราคาให้คืนให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ หร…
คำปรารภ
ระเบียบฯ 2560 · คำปรารภ
```
ระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. ๒๕๖๐
โดยที่เป็นการสมควรมีระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ เ…