หน้าแรก / การประกันความชำรุดบกพร่องหลังตรวจรับ และการคืนหลักประกันสัญญา
การประกันความชำรุดบกพร่องหลังตรวจรับ และการคืนหลักประกันสัญญา
หลังตรวจรับและสิ้นสุดสัญญา ยังไม่จบ ระเบียบฯ วางคน 3 ชั้นไว้ในหมวด 6 คือ ข้อ 184 (ใครดูแลและตรวจสอบความชำรุดบกพร่องระหว่างระยะประกัน) ข้อ 185 (พบชำรุดต้องรีบรายงานเพื่อแจ้งผู้ขายหรือผู้รับจ้างมาแก้ไขทันที และแจ้งผู้ค้ำประกันถ้ามี) และ ข้อ 186 (ก่อนครบกำหนดรับประกัน ต้องพิจารณาความชำรุดบกพร่องเพื่อป้องกันความเสียหาย จากนั้นจึงคืนหลักประกันสัญญา) โดยข้อ 186 คือสะพานที่เชื่อมไปยัง ข้อ 170 (2) ซึ่งกำหนดว่าคืนหลักประกันสัญญาได้อย่างช้าไม่เกิน 15 วัน นับถัดจากวันที่คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญา ⚠️ สังเกตว่าคำว่า 'ชำรุดบกพร่อง' ไม่ปรากฏใน พ.ร.บ. 2560 เลยแม้แต่แห่งเดียว เรื่องนี้จึงอยู่ในระเบียบฯ ล้วน ๆ โดยอาศัยบานพับมาตรา 105
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1. ตรวจรับงานเสร็จและสัญญาสิ้นสุด แต่ยังอยู่ในระยะเวลารับประกันความชำรุดบกพร่องตามสัญญา
- 2. หัวหน้าหน่วยงานผู้ครอบครองพัสดุ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย มีหน้าที่ดูแล บำรุงรักษา และตรวจสอบความชำรุดบกพร่องของพัสดุ (ข้อ 184)
- 3. ถ้าไม่มีผู้ครอบครองพัสดุ หรือมีหลายหน่วยงานครอบครอง ให้หัวหน้าเจ้าหน้าที่เป็นผู้รับผิดชอบแทน (ข้อ 184 ตอนท้าย)
- 4. พบความชำรุดบกพร่องภายในระยะเวลาประกันตามสัญญา → ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบตามข้อ 184 รีบรายงานหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ (ข้อ 185)
- 5. หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแจ้งให้ผู้ขายหรือผู้รับจ้างดำเนินการแก้ไขหรือซ่อมแซมทันที พร้อมแจ้งผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี) ทราบด้วย (ข้อ 185)
- 6. ก่อนสัญญาจะครบกำหนดรับประกันความชำรุดบกพร่อง → หน่วยงานของรัฐพิจารณาถึงความชำรุดบกพร่องของพัสดุ เพื่อป้องกันความเสียหาย (ข้อ 186)
- 7. เมื่อพิจารณาแล้วไม่มีปัญหา → คืนหลักประกันสัญญาต่อไป (ข้อ 186) ตามหลักเกณฑ์และกำหนดเวลาในข้อ 170 (2) คือโดยเร็วและอย่างช้าไม่เกิน 15 วัน นับถัดจากวันที่คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว
- 8. ถ้าคู่สัญญาไม่มารับหลักประกันที่เป็นหนังสือค้ำประกันของธนาคารภายในกำหนด → รีบส่งต้นฉบับทางไปรษณีย์ลงทะเบียนโดยเร็ว พร้อมแจ้งผู้ค้ำประกันทราบ ส่วนหนังสือค้ำประกันอิเล็กทรอนิกส์ให้คืนแก่ธนาคารผู้ออกผ่านระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (ข้อ 170 วรรคท้าย)
- 9. กรณีการจัดซื้อจัดจ้างที่ไม่ต้องมีการประกันเพื่อความชำรุดบกพร่อง → คืนหลักประกันตามอัตราส่วนของพัสดุซึ่งหน่วยงานของรัฐได้รับมอบไว้แล้ว โดยต้องระบุไว้เป็นเงื่อนไขในเอกสารเชิญชวนและในสัญญาด้วย (ข้อ 170 วรรคสอง ประกอบข้อ 168 วรรคสอง)
- 10. ถ้าผู้ประกอบการไม่เข้ามาแก้ไข หรือแก้ไขล่าช้าจนหน่วยงานของรัฐต้องแก้ไขเองหรือจ้างผู้อื่นแก้ไข ให้บันทึกไว้เพื่อการประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ประกอบการ (ข้อ 190/3 (3) (ข) และข้อ 190/4 ตามระเบียบฯ ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- คืนหลักประกันสัญญาทันทีหลังตรวจรับงานงวดสุดท้าย โดยยังไม่พ้นระยะเวลารับประกันความชำรุดบกพร่อง — ข้อ 186 ให้พิจารณาความชำรุดบกพร่องก่อน 'จากนั้นให้คืนหลักประกันสัญญาต่อไป' และข้อ 170 (2) ผูกไว้กับวันที่คู่สัญญา 'พ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว'
- ไม่มีใครรับผิดชอบดูแลพัสดุระหว่างระยะประกัน เพราะเข้าใจว่าสัญญาจบแล้วหน้าที่จบด้วย — ข้อ 184 กำหนดตัวผู้รับผิดชอบไว้ชัด
- พบชำรุดแล้วเก็บเรื่องไว้จนเลยระยะประกัน — ข้อ 185 ใช้คำว่า 'รีบรายงาน' และ 'ดำเนินการแก้ไขหรือซ่อมแซมทันที'
- แจ้งเฉพาะผู้รับจ้าง ไม่ได้แจ้งผู้ค้ำประกัน — ข้อ 185 กำหนดให้ 'แจ้งให้ผู้ค้ำประกัน (ถ้ามี) ทราบด้วย'
- ปล่อยให้หนังสือค้ำประกันของธนาคารหมดอายุก่อนวันครบกำหนดความรับผิดในความชำรุดบกพร่อง โดยเฉพาะกรณีส่งมอบงานล่าช้าจนวันครบกำหนดเลื่อนออกไป — ข้อ 171 วรรคสองบังคับให้คู่สัญญาหาหลักประกันใหม่หรือเพิ่มเติม
- คืนหลักประกันสัญญาช้ากว่า 15 วัน นับถัดจากวันที่คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญา (ข้อ 170 (2))
- คืนหลักประกันตามอัตราส่วนของพัสดุที่รับมอบไว้แล้วโดยไม่ได้ระบุเป็นเงื่อนไขไว้ในเอกสารเชิญชวนและในสัญญา (ข้อ 170 วรรคสอง)
- ไม่บันทึกกรณีผู้ประกอบการไม่มาแก้ไขความชำรุดบกพร่อง ทำให้เสียโอกาสในการประเมินตามหมวด 7 (ข้อ 190/3 (3) (ข) ที่แก้ไขโดยระเบียบฯ ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569)
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
8 รายการ
มาตรา 105
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 10 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
มาตรา ๑๐๕ รายละเอียดวิธีการและขั้นตอนการบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุที่ไม่ได้ บัญญัติไว้ในหมวดนี้ ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด
ข้อ 184
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๔ ภายหลังจากสิ้นสุดสัญญา ระหว่างที่อยู่ในระหว่างระยะเวลารับประกันความชำรุด บกพร่อง ให้หัวหน้าหน่วยงานผู้ครอบครองพัสดุ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายมีหน้าที่รับผ…
ข้อ 185
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๕ ในกรณีที่ปรากฏความชำรุดบกพร่องของพัสดุภายในระยะเวลาของการประกัน ความชำรุดบกพร่องตามสัญญา ให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบตามข้อ ๑๘๔ รีบรายงานหัวหน้าหน่วยงานของร…
ข้อ 186
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๖ เมื่อได้ดำเนินการตามข้อ ๑๘๕ แล้ว กรณีที่สัญญาจะครบกำหนดรับประกัน ความชำรุดบกพร่อง ให้หน่วยงานของรัฐพิจารณาถึงความชำรุดบกพร่องของพัสดุ เพื่อป้องกันความเส…
ข้อ 170
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๗๐ ให้หน่วยงานของรัฐคืนหลักประกันให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ คู่สัญญา หรือผู้ค้ำประกัน ตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
(๑) หลักประกันการเสนอราคาให้คืนให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ หร…
ข้อ 168
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๘ หลักประกันการเสนอราคาและหลักประกันสัญญา ให้กำหนดมูลค่าเป็นจำนวนเต็ม ในอัตราร้อยละห้าของวงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุที่จัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น แล้วแต่กรณี…
ข้อ 171
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๗๑ ในการทำสัญญาหากมีการแก้ไขสัญญาและมีผลทำให้วงเงินตามสัญญานั้น เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมในกรณีเพิ่มขึ้น คู่สัญญาต้องนำหลักประกันสัญญามาวางเท่ากับวงเงิน หลักประ…
ข้อ 163
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 1 — สัญญา
ข้อ ๑๖๓ ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐเห็นว่ามีความจำเป็นจะต้องกำหนดค่าปรับนอกเหนือจาก ที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๖๒ เนื่องจากถ้าไม่กำหนดค่าปรับไว้ในสัญญาจะเกิดความเสียหายแก่หน…