หน้าแรก / ขั้นที่ 4 · หลักประกันสัญญา — 'ริบ' อยู่ตรงไหน และเชื่อมกับข้อ 170 อย่างไร
ขั้นที่ 4 · หลักประกันสัญญา — 'ริบ' อยู่ตรงไหน และเชื่อมกับข้อ 170 อย่างไร
⭐ ผลการค้นที่สำคัญ: ไม่ปรากฏถ้อยคำว่า 'ริบ' ในตัวบททั้ง 4 ฉบับ (พ.ร.บ. 2560 · ระเบียบฯ 2560 · ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2564 · ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569) กลไกจึงทำงานแบบผกผัน คือระเบียบฯ วางไว้เฉพาะเรื่อง ชนิด (ข้อ 167) มูลค่า (ข้อ 168 ร้อยละห้า สูงสุดไม่เกินร้อยละสิบ) และ 'เงื่อนไขการคืน' (ข้อ 170) เท่านั้น โดยข้อ 170 (๒) ผูกการคืนหลักประกันสัญญาไว้กับข้อเท็จจริงว่า 'คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว' เมื่อสัญญาถูกบอกเลิกเพราะคู่สัญญาผิดสัญญาตามข้อ 183 / มาตรา 103 คู่สัญญาย่อมยังไม่พ้นข้อผูกพันโดยชอบ หน้าที่คืนจึงไม่เกิด ส่วนสิทธิ 'ริบ' โดยตรงเป็นข้อสัญญาซึ่งอยู่ในแบบสัญญาที่คณะกรรมการนโยบายกำหนดตามมาตรา 93 ซึ่งเป็นเอกสารนอกชุด 4 ฉบับนี้
ขั้นตอนปฏิบัติ
- อย่าไปหาคำว่า 'ริบหลักประกัน' ในระเบียบฯ — ไม่มี ให้เปิดแบบสัญญาที่คณะกรรมการนโยบายกำหนดตามมาตรา 93 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา
- เวลาต่อสู้/ชี้แจง ให้ยกข้อ 170 (๒) เป็นหลัก: หน้าที่คืนเกิดต่อเมื่อ 'คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว' เท่านั้น
- งานที่มีการประกันความชำรุดบกพร่อง อย่าเพิ่งคืนหลักประกันสัญญาเมื่อตรวจรับงานเสร็จ — ข้อ 186 ให้คืนหลังพิจารณาความชำรุดบกพร่องเมื่อสัญญาจะครบกำหนดรับประกันแล้ว
- ถ้าแก้ไขสัญญาเพิ่มวงเงิน ต้องเรียกหลักประกันเพิ่มเท่าวงเงินที่เพิ่ม (ข้อ 171 วรรคหนึ่ง) มิฉะนั้นหลักประกันจะไม่คุ้มความรับผิด
- ผู้รับจ้างส่งงานช้า → เช็คทันทีว่าหนังสือค้ำประกันธนาคารยังครอบคลุมวันแล้วเสร็จใหม่หรือไม่ ถ้าไม่ ให้แจ้งตามข้อ 171 วรรคสอง
- หนังสือค้ำประกันที่ไม่มีผู้มารับ ให้ส่งคืนทางไปรษณีย์ลงทะเบียนพร้อมแจ้งธนาคารผู้ค้ำประกัน (ข้อ 170 วรรคท้าย)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- หาตัวบท 'ริบหลักประกัน' ในระเบียบฯ แล้วไม่พบจึงสรุปว่าริบไม่ได้ — ที่ถูกคือสิทธิริบอยู่ในข้อสัญญาตามแบบสัญญา (มาตรา 93) ส่วนระเบียบฯ กำหนดเฉพาะเงื่อนไขการคืน
- คืนหลักประกันสัญญาภายใน 15 วันนับแต่วันตรวจรับงานงวดสุดท้าย — ข้อ 170 (๒) นับจาก 'วันที่คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันตามสัญญาแล้ว' ซึ่งงานที่มีประกันความชำรุดบกพร่องคือหลังพ้นระยะประกันตามข้อ 186
- สับสนกำหนด 15 วันของหลักประกันการเสนอราคา (นับถัดจากวันที่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเห็นชอบรายงานผลคัดเลือก) กับ 15 วันของหลักประกันสัญญา (นับถัดจากวันพ้นข้อผูกพัน)
- ลืมว่าหลักประกันการเสนอราคาของผู้เสนอราคาต่ำสุดไม่เกิน 3 ราย ต้องรอจนทำสัญญาหรือพ้นข้อผูกพันก่อนจึงคืนได้
- กำหนดหลักประกันเกินร้อยละสิบ — ข้อ 168 วรรคหนึ่ง เพดานคือ 'สูงกว่าร้อยละห้าแต่ไม่เกินร้อยละสิบ'
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
9 รายการ
ข้อ 166
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๖ เพื่อประกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากกรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอ ผู้เสนอราคา หรือผู้ให้บริการไม่ปฏิบัติตามกระบวนการซื้อหรือจ้าง หรือการจ้างออกแบบหรือควบคุมง…
ข้อ 167
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๗ หลักประกันสัญญาให้ใช้หลักประกันอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้
(๑) เงินสด
(๒) เช็คหรือดราฟท์ที่ธนาคารเซ็นสั่งจ่าย ซึ่งเป็นเช็คหรือดราฟท์ลงวันที่ที่ใช้เช…
ข้อ 168
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๖๘ หลักประกันการเสนอราคาและหลักประกันสัญญา ให้กำหนดมูลค่าเป็นจำนวนเต็ม ในอัตราร้อยละห้าของวงเงินงบประมาณหรือราคาพัสดุที่จัดซื้อจัดจ้างครั้งนั้น แล้วแต่กรณี…
ข้อ 170
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๗๐ ให้หน่วยงานของรัฐคืนหลักประกันให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ คู่สัญญา หรือผู้ค้ำประกัน ตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
(๑) หลักประกันการเสนอราคาให้คืนให้แก่ผู้ยื่นข้อเสนอ หร…
ข้อ 171
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา
ข้อ ๑๗๑ ในการทำสัญญาหากมีการแก้ไขสัญญาและมีผลทำให้วงเงินตามสัญญานั้น เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมในกรณีเพิ่มขึ้น คู่สัญญาต้องนำหลักประกันสัญญามาวางเท่ากับวงเงิน หลักประ…
ข้อ 185
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๕ ในกรณีที่ปรากฏความชำรุดบกพร่องของพัสดุภายในระยะเวลาของการประกัน ความชำรุดบกพร่องตามสัญญา ให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบตามข้อ ๑๘๔ รีบรายงานหัวหน้าหน่วยงานของร…
ข้อ 186
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๖ เมื่อได้ดำเนินการตามข้อ ๑๘๕ แล้ว กรณีที่สัญญาจะครบกำหนดรับประกัน ความชำรุดบกพร่อง ให้หน่วยงานของรัฐพิจารณาถึงความชำรุดบกพร่องของพัสดุ เพื่อป้องกันความเส…
มาตรา 93
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 9 — การทำสัญญา
มาตรา ๙๓ หน่วยงานของรัฐต้องทำสัญญาตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด โดยความเห็นชอบของสำนักงานอัยการสูงสุด ทั้งนี้ แบบสัญญานั้นให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาด้วย
การทำ…
ข้อ 183
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๓ นอกจากการบอกเลิกสัญญาหรือข้อตกลงตามมาตรา ๑๐๓ หากปรากฏว่าคู่สัญญา ไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาหรือข้อตกลงได้ และจะต้องมีการปรับตามสัญญาหรือข้อตกลงนั้น หากจำน…