หน้าแรก / แยกให้ขาด: "ผู้ควบคุมงาน" ในกฎหมายชุดนี้มีหลายความหมาย

แยกให้ขาด: "ผู้ควบคุมงาน" ในกฎหมายชุดนี้มีหลายความหมาย

คำว่า "ผู้ควบคุมงาน" ปรากฏใน มาตรา 101 · ข้อ 138 · ข้อ 176 · ข้อ 177 · ข้อ 178 แต่ไม่ได้หมายถึงคนเดียวกัน อ่านตัวบทแล้วแยกได้อย่างน้อย 3 ฐาน: (ก) ผู้ควบคุมงาน 'ของหน่วยงานของรัฐ' ที่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้งจากข้าราชการ/ลูกจ้างประจำ/พนักงานราชการ ฯลฯ ตาม ข้อ 177 วรรคหนึ่ง โดยอาศัยอำนาจ มาตรา 101 — ถ้อยคำ 'ผู้ควบคุมงาน ของหน่วยงานของรัฐ' ปรากฏชัดใน ข้อ 176 (2) · (ข) ผู้ควบคุมงานก่อสร้าง 'ของผู้รับจ้าง' ตาม ข้อ 176 (1) ซึ่งเป็นคนของเอกชนคู่สัญญา หน่วยงานมีหน้าที่เพียง 'ตรวจสอบคุณวุฒิ' ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร · (ค) ผู้ควบคุมงานที่ 'ผู้ให้บริการควบคุมงานก่อสร้าง' จัดมาตาม ข้อ 138 ซึ่งต้องส่งรายชื่อให้ผู้ว่าจ้างให้ความเห็นชอบ และคนละชั้นกับ 'ผู้ให้บริการควบคุมงานก่อสร้าง' ที่เป็นคู่สัญญาเอง นอกจากนี้ยังต้องไม่สับสนกับ 'คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ' (มาตรา 100 / ข้อ 175 ข้อ 176) และ 'ผู้ตรวจรับพัสดุ' คนเดียวกรณีวงเงินเล็กน้อยตาม มาตรา 100 วรรคสาม

ขั้นตอนปฏิบัติ

1. ถามให้ชัดก่อนว่าคำถามเรื่อง 'ผู้ควบคุมงาน' หมายถึงใคร — คนของหน่วยงานของรัฐ (ข้อ 177) · คนของผู้รับจ้าง (ข้อ 176 (1)) · หรือคนที่บริษัทผู้ให้บริการควบคุมงานจัดมา (ข้อ 138)
2. ถ้าเป็นคนของหน่วยงานของรัฐ → ฐานแต่งตั้งคือ มาตรา 101 วรรคหนึ่ง + ข้อ 177 วรรคหนึ่ง (ต้องเป็นบุคลากรภาครัฐเท่านั้น) คุณวุฒิดู ข้อ 177 วรรคสอง หน้าที่ดู ข้อ 178
3. ถ้าเป็นคนของผู้รับจ้าง → หน่วยงานไม่ได้แต่งตั้ง มีหน้าที่เพียง 'ตรวจสอบคุณวุฒิ' ตาม ข้อ 176 (1) โดยเกณฑ์อยู่ในกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร ซึ่งอยู่นอกกฎหมายชุดนี้
4. ถ้าหน่วยงานไม่มีคนพอ ต้องจ้างเอกชนมาคุมงาน → ข้อ 177 วรรคสาม บังคับให้ไปจ้างตามหมวด 4 ของระเบียบ (และ หมวด 8 ของ พ.ร.บ.) ไม่ใช่จ้างแบบงานจ้างก่อสร้างตามหมวด 2
5. เมื่อจ้างเสร็จแล้ว คนที่จะทำหน้าที่จริงต้องผ่าน ข้อ 138 วรรคสอง คือผู้ให้บริการส่งรายชื่อให้ผู้ว่าจ้างเห็นชอบ และผู้ปฏิบัติงานแทนต้องได้รับความยินยอมจากผู้ว่าจ้าง
6. แยกให้ขาดจากคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ — แต่งตั้งตาม มาตรา 100 / ข้อ 25 (5) องค์ประกอบตาม ข้อ 26 หน้าที่ตาม ข้อ 176 (งานจ้างก่อสร้าง) หรือ ข้อ 175 (งานซื้อหรืองานจ้าง)
7. ถ้าวงเงินเล็กน้อยตามกฎกระทรวง จะตั้งผู้ตรวจรับพัสดุคนเดียวก็ได้ตาม มาตรา 100 วรรคสาม — แต่ไม่ทำให้ยกเว้นการมีผู้ควบคุมงานตาม มาตรา 101

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

⚠️ อ่าน ข้อ 176 (1) แล้วเข้าใจว่าหน่วยงานของรัฐต้องแต่งตั้งผู้ควบคุมงานที่มีคุณวุฒิตามกฎหมายควบคุมอาคาร — ผิด ตัวบทเขียนว่า 'ตรวจสอบคุณวุฒิของผู้ควบคุมงานก่อสร้างของผู้รับจ้าง' คือคนของเอกชน หน่วยงานเป็นผู้ตรวจสอบ ไม่ใช่ผู้แต่งตั้ง
⚠️ แต่งตั้งบุคคลภายนอก (ลูกจ้างชั่วคราว/ที่ปรึกษาเอกชน) เป็น 'ผู้ควบคุมงาน' ตาม ข้อ 177 — ข้อ 177 วรรคหนึ่ง ระบุแหล่งบุคคลไว้จำกัดเฉพาะข้าราชการ ลูกจ้างประจำ พนักงานราชการ พนักงานมหาวิทยาลัย พนักงานของรัฐ หรือพนักงานของหน่วยงานของรัฐที่เรียกชื่ออย่างอื่น (ของหน่วยงานตนเองหรือหน่วยงานอื่นโดยความยินยอมของต้นสังกัด) ถ้าจะใช้เอกชนต้องเดินทาง ข้อ 177 วรรคสาม → หมวด 4
⚠️ เอาเกณฑ์ 'ไม่ต่ำกว่าประกาศนียบัตรวิชาชีพ' ตาม ข้อ 177 วรรคสอง ไปใช้กับผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้างหรือของผู้ให้บริการ — คนละฐาน ข้อ 138 วรรคหนึ่งใช้ถ้อยคำเพียง 'มีความรู้และมีความชำนาญงานก่อสร้างให้เหมาะสมกับสภาพงานก่อสร้างนั้น ๆ' ส่วนผู้ให้บริการที่เป็นคู่สัญญาใช้เกณฑ์ใบอนุญาตวิชาชีพตาม มาตรา 87 และ ข้อ 134
⚠️ ตั้งกรรมการตรวจรับพัสดุคนหนึ่งควบเป็นผู้ควบคุมงานแล้วให้ 'รายงานตัวเอง' — ข้อ 178 (1) (2) (3) (4) ออกแบบให้ผู้ควบคุมงานรายงานต่อคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ และ ข้อ 176 (2) ให้คณะกรรมการ 'รับทราบหรือพิจารณา' การสั่งหยุดงานหรือพักงานของผู้ควบคุมงาน จึงเป็นสองชั้นที่ต้องแยกคน
⚠️ สับสน 'ผู้ตรวจการ' ตาม ข้อ 138 (คนของผู้ให้บริการ) กับ 'ผู้ตรวจรับพัสดุ' ตาม มาตรา 100 วรรคสาม (คนของรัฐ กรณีวงเงินเล็กน้อย) — ชื่อคล้ายแต่คนละฝ่ายและคนละหน้าที่
⚠️ ใช้ ข้อ 175 กับงานจ้างก่อสร้าง — ข้อ 175 เป็นของ 'งานซื้อหรืองานจ้าง' งานจ้างก่อสร้างต้องใช้ ข้อ 176 ซึ่งเป็นข้อเดียวที่มีกลไกเกี่ยวกับผู้ควบคุมงาน