หน้าแรก / การแบ่งซื้อแบ่งจ้าง (ข้อห้าม)
การแบ่งซื้อแบ่งจ้าง (ข้อห้าม)
ข้อค้นพบสำคัญ: คำว่า “แบ่งซื้อ” หรือ “แบ่งจ้าง” ไม่ปรากฏในตัวบท พ.ร.บ. 2560 เลยแม้แต่แห่งเดียว ข้อห้ามนี้อยู่ในระเบียบกระทรวงการคลังฯ 2560 ข้อ 20 วรรคหนึ่ง ซึ่งห้ามการแบ่งซื้อหรือแบ่งจ้างโดยลดวงเงินที่จะซื้อหรือจ้างในครั้งเดียวกันเพื่อให้วิธีการซื้อหรือจ้าง หรืออำนาจในการสั่งซื้อสั่งจ้างเปลี่ยนแปลงไป และวรรคสองให้ดูวัตถุประสงค์ในการซื้อหรือจ้างครั้งนั้นและความคุ้มค่าของทางราชการเป็นเกณฑ์ชี้ขาด สิ่งที่ข้อ 20 คุ้มครองคือกติกา 2 ชุด ได้แก่ วิธีซื้อหรือจ้างตามมาตรา 55 และ 56 กับอำนาจสั่งซื้อสั่งจ้างตามมาตรา 15 ที่ระเบียบฯ ลงตัวเลขไว้ในข้อ 84 ถึงข้อ 86
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1) ตั้งต้นที่วัตถุประสงค์ของงาน — ถ้างานชิ้นเดียวกัน ใช้ประโยชน์ร่วมกัน ต้องรวมเป็นการซื้อหรือจ้างครั้งเดียวกัน (ระเบียบฯ ข้อ 20 วรรคสอง)
- 2) คำนวณวงเงินรวมของงานนั้นทั้งก้อน แล้วเทียบกับเกณฑ์วิธีซื้อหรือจ้าง (พ.ร.บ. ม.55, ม.56 / ระเบียบฯ ข้อ 28)
- 3) เทียบกับเกณฑ์อำนาจสั่งซื้อสั่งจ้าง เพื่อดูว่าเป็นอำนาจหัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้มีอำนาจเหนือขึ้นไปหนึ่งชั้น (พ.ร.บ. ม.15 / ระเบียบฯ ข้อ 84, ข้อ 85)
- 4) ถ้าจำเป็นต้องแยกสัญญาจริง ให้บันทึกเหตุผลไว้ว่าเป็นการแยกตามวัตถุประสงค์ที่ต่างกันและคุ้มค่ากว่า ไม่ใช่เพื่อลดวงเงิน (ระเบียบฯ ข้อ 20 วรรคสอง)
- 5) แสดงวงเงินและเหตุผลที่ต้องซื้อหรือจ้างโดยวิธีนั้นไว้ในรายงานขอซื้อขอจ้าง (ระเบียบฯ ข้อ 22 (4) และ (6))
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ซอยงานก่อสร้างสายเดียวกันออกเป็นหลายสัญญาให้แต่ละสัญญาต่ำกว่าเกณฑ์ เพื่อเลี่ยงจากวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไปไปใช้วิธีเฉพาะเจาะจง — ข้อ 20 วรรคหนึ่ง ห้ามไว้โดยตรง
- แยกใบสั่งซื้อวัสดุชุดเดียวกันหลายครั้งในวันเดียวกันเพื่อให้อยู่ในอำนาจอนุมัติของตำแหน่งที่ต่ำลง — เข้าองค์ประกอบ “เพื่อให้ … อำนาจในการสั่งซื้อสั่งจ้างเปลี่ยนแปลงไป”
- ค้นหาข้อห้ามแบ่งซื้อแบ่งจ้างใน พ.ร.บ. 2560 แล้วอ้างเลขมาตราลอย ๆ — ตรวจไฟล์ตัวบท พ.ร.บ. ทั้งฉบับแล้วไม่พบคำว่า “แบ่งซื้อ” หรือ “แบ่งจ้าง” เลย ข้อห้ามอยู่ที่ระเบียบฯ ข้อ 20 เท่านั้น
- เข้าใจว่าการแยกสัญญาทุกกรณีเป็นการแบ่งซื้อแบ่งจ้าง — ข้อ 20 วรรคสอง ให้ดู “วัตถุประสงค์ในการซื้อหรือจ้างครั้งนั้น และความคุ้มค่าของทางราชการเป็นสำคัญ” จึงต้องพิจารณาเป็นรายกรณี
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
8 รายการ
ข้อ 20
ระเบียบฯ 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
ข้อ ๒๐ การแบ่งซื้อหรือแบ่งจ้างโดยลดวงเงินที่จะซื้อหรือจ้างในครั้งเดียวกันเพื่อให้วิธีการซื้อ หรือจ้างหรืออำนาจในการสั่งซื้อสั่งจ้างเปลี่ยนแปลงไป จะกระทำมิได้
ก…
มาตรา 15
พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
มาตรา ๑๕ ผู้มีอำนาจอนุมัติสั่งซื้อหรือสั่งจ้างพัสดุโดยวิธีใดตามพระราชบัญญัตินี้จะเป็น ผู้ดำรงตำแหน่งใดและภายในวงเงินเท่าใด ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด
มาตรา 55
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 6 — การจัดซื้อจัดจ้าง
มาตรา ๕๕ การจัดซื้อจัดจ้างพัสดุอาจกระทำได้โดยวิธี ดังต่อไปนี้
(๑) วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป ได้แก่ การที่หน่วยงานของรัฐเชิญชวนผู้ประกอบการทั่วไปที่มี คุณสมบัติตร…
ข้อ 28
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — กระบวนการซื้อหรือจ้าง การจัดทำร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุหรือแบบรูปรายการ งานก่อสร้าง
ข้อ ๒๘ การซื้อหรือจ้าง กระทำได้ ๓ วิธี ดังนี้
(๑) วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป
(๒) วิธีคัดเลือก
(๓) วิธีเฉพาะเจาะจง วิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป
ข้อ 84
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — กระบวนการซื้อหรือจ้าง การจัดทำร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุหรือแบบรูปรายการ งานก่อสร้าง
ข้อ ๘๔ การสั่งซื้อหรือสั่งจ้างโดยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไปครั้งหนึ่ง ให้เป็นอำนาจ ของผู้ดำรงตำแหน่งและภายในวงเงิน ดังต่อไปนี้
(๑) หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ไม่เกิน ๒…
ข้อ 85
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — กระบวนการซื้อหรือจ้าง การจัดทำร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุหรือแบบรูปรายการ งานก่อสร้าง
ข้อ ๘๕ การสั่งซื้อหรือสั่งจ้างโดยวิธีคัดเลือกครั้งหนึ่ง ให้เป็นอำนาจของผู้ดำรงตำแหน่ง และภายในวงเงิน ดังต่อไปนี้
(๑) หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ ไม่เกิน ๑๐๐,๐๐๐,๐๐๐ …
มาตรา 8
พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
มาตรา ๘ การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุของหน่วยงานของรัฐต้องก่อให้เกิด ประโยชน์สูงสุดแก่หน่วยงานของรัฐ และต้องสอดคล้องกับหลักการ ดังต่อไปนี้
(๑) คุ้มค่า โดย…
มาตรา 120
พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บทกำหนดโทษ
มาตรา ๑๒๐ ผู้ใดเป็นเจ้าหน้าที่หรือเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการดำเนินการเกี่ยวกับการจัดซื้อ จัดจ้างหรือการบริหารพัสดุ ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ในการจัดซื้…