หน้าแรก / หลักการพื้นฐานการจัดซื้อจัดจ้าง (คุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพ ตรวจสอบได้)

หลักการพื้นฐานการจัดซื้อจัดจ้าง (คุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพ ตรวจสอบได้)

มาตรา 8 วางหลัก 4 ข้อ (คุ้มค่า โปร่งใส มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ตรวจสอบได้) เป็นเสาที่ระเบียบฯ ทั้งฉบับสร้างทับอยู่ แต่ต้องเข้าใจให้ถูกว่ามาตรา 8 ไม่ได้มอบให้ไปออกระเบียบ (ไม่มีถ้อยคำ 'ให้เป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด') ความเชื่อมโยงกับระเบียบฯ จึงเป็นเชิงระบบ คือหลักแต่ละข้อไปปรากฏเป็นกลไกจริงในข้อต่าง ๆ เช่น คุ้มค่า→ข้อ 20 ห้ามแบ่งซื้อแบ่งจ้าง, โปร่งใส→ข้อ 14 ตรวจผู้มีผลประโยชน์ร่วมกัน, มีประสิทธิภาพ→ข้อ 11 แผนจัดซื้อจัดจ้างประจำปี, ตรวจสอบได้→ข้อ 16 บันทึกรายงานผลการพิจารณา จุดที่แข็งแรงที่สุดคือมาตรา 7 วรรคสี่ ซึ่งเอ่ยเลข 'มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง' ตรง ๆ ว่าแม้หน่วยงานที่ได้รับยกเว้นก็ต้องมีหลัก 4 ข้อนี้เป็นอย่างน้อย และมาตรา 8 วรรคสอง ที่บอกว่าถ้าไม่เป็นไปตามหลักการแต่ไม่มีนัยสำคัญ การจัดซื้อจัดจ้างย่อมไม่เสียไป

ขั้นตอนปฏิบัติ

  1. 1. ก่อนตัดสินใจใด ๆ ให้ตรวจว่าการดำเนินการนั้นตอบหลัก 4 ข้อตาม มาตรา 8 วรรคหนึ่ง ครบหรือไม่ (คุ้มค่า/โปร่งใส/มีประสิทธิภาพ/ตรวจสอบได้)
  2. 2. คุ้มค่า: ตรวจว่าไม่ได้แบ่งซื้อแบ่งจ้างเพื่อเลี่ยงวิธีหรือเลี่ยงอำนาจสั่งซื้อสั่งจ้าง (ข้อ 20)
  3. 3. โปร่งใส: ตรวจผู้มีผลประโยชน์ร่วมกันและตัดชื่อออกทุกรายถ้าพบ (ข้อ 14 ประกอบนิยามใน ข้อ 4)
  4. 4. มีประสิทธิภาพ: ต้องมีแผนการจัดซื้อจัดจ้างประจำปีและประกาศเผยแพร่ก่อน (มาตรา 11, ข้อ 11)
  5. 5. ตรวจสอบได้: เมื่อจบโครงการต้องมีบันทึกรายงานผลการพิจารณาครบ 8 รายการ (มาตรา 12, ข้อ 16)
  6. 6. หน่วยงานที่ได้รับยกเว้นตาม มาตรา 7 ก็ยังต้องออกกฎ/ระเบียบของตนที่มีหลักตาม มาตรา 8 วรรคหนึ่ง เป็นอย่างน้อย (มาตรา 7 วรรคสี่)

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง

10 รายการ
มาตรา 8 พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
มาตรา ๘ การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุของหน่วยงานของรัฐต้องก่อให้เกิด ประโยชน์สูงสุดแก่หน่วยงานของรัฐ และต้องสอดคล้องกับหลักการ ดังต่อไปนี้ (๑) คุ้มค่า โดย…
มาตรา 6 พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
มาตรา ๖ เพื่อให้การปฏิบัติเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุโดยใช้เงินงบประมาณ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เกิดความคุ้มค่าต่อภารกิจของรัฐ และป้องกันปัญหาก…
มาตรา 7 พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
มาตรา ๗ พระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่ (๑) การจัดซื้อจัดจ้างของรัฐวิสาหกิจที่เกี่ยวกับการพาณิชย์โดยตรง (๒) การจัดซื้อจัดจ้างยุทโธปกรณ์และการบริการที่เกี่ยว…
คำปรารภ ระเบียบฯ 2560 · คำปรารภ
``` ระเบียบกระทรวงการคลัง ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ โดยที่เป็นการสมควรมีระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ เ…
มาตรา 5 พ.ร.บ. 2560 ·
มาตรา ๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มี อำนาจออกกฎกระทรวงและระเบียบเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงและระเบียบนั…
ข้อ 20 ระเบียบฯ 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
ข้อ ๒๐ การแบ่งซื้อหรือแบ่งจ้างโดยลดวงเงินที่จะซื้อหรือจ้างในครั้งเดียวกันเพื่อให้วิธีการซื้อ หรือจ้างหรืออำนาจในการสั่งซื้อสั่งจ้างเปลี่ยนแปลงไป จะกระทำมิได้ ก…
ข้อ 14 ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 6 — การตรวจสอบผู้มีผลประโยชน์ร่วมกัน
ข้อ ๑๔ เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้มีการแข่งขันกันอย่างเป็นธรรม ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบ คุณสมบัติดำเนินการตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอแต่ละรายว่าเป็นผู้มีผลประโ…
ข้อ 11 ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 5 — การจัดทำแผนการจัดซื้อจัดจ้าง
ข้อ ๑๑ เมื่อหน่วยงานของรัฐได้รับความเห็นชอบวงเงินงบประมาณที่จะใช้ในการจัดซื้อจัดจ้าง จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหรือผู้มีอำนาจในการพิจารณางบประมาณแล้ว ให้เจ้าหน้าท…
ข้อ 16 ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 7 — การจัดทำบันทึกรายงานผลการพิจารณา
ข้อ ๑๖ เมื่อสิ้นสุดกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างในแต่ละโครงการ ให้หน่วยงานของรัฐจัดให้มี การบันทึกรายงานผลการพิจารณา รายละเอียดวิธีการและขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างพร้อม…
มาตรา 14 พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
มาตรา ๑๔ เพื่อให้การจัดซื้อจัดจ้างเป็นไปโดยเรียบร้อยและไม่ก่อให้เกิดความเสียหาย ต่อหน่วยงานของรัฐ ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐได้ทำการจัดซื้อจัดจ้างขั้นตอนหนึ่งขั้นต…