หน้าแรก / ความคุ้มค่าและการกำหนดรายละเอียดพัสดุ
ความคุ้มค่าและการกำหนดรายละเอียดพัสดุ
คำเตือนสำคัญก่อนอ่าน: มาตรา 58 ไม่ใช่บททั่วไปว่าด้วยการพิจารณาความคุ้มค่า แต่เป็นบทที่ให้หน่วยงานของรัฐแห่งหนึ่งจัดซื้อจัดจ้างให้หน่วยงานของรัฐแห่งอื่นตามกรอบข้อตกลง โดยวรรคสองกำกับว่าต้องคำนึงถึงความคุ้มค่าและวัตถุประสงค์ในการใช้งานเป็นสำคัญ และมอบให้เป็นไปตามระเบียบ ซึ่งระเบียบฯ ลงไว้ที่ข้อ 19 หลักความคุ้มค่าที่ใช้ทั่วไปทุกงานอยู่ที่มาตรา 8 วรรคหนึ่ง (1) ที่ผูกความคุ้มค่าเข้ากับคุณภาพหรือคุณลักษณะที่ตอบสนองวัตถุประสงค์ในการใช้งาน ราคาที่เหมาะสม และแผนการบริหารพัสดุ ฝั่งระเบียบฯ นำหลักนี้ไปใช้จริงที่ข้อ 21 (กำหนดสเปกให้มีมาตรฐานและเป็นประโยชน์ต่อทางราชการ) ข้อ 20 วรรคสอง (ใช้ความคุ้มค่าของทางราชการชี้ว่าเป็นการแบ่งซื้อแบ่งจ้างหรือไม่) และข้อ 83 (พิจารณาคัดเลือกข้อเสนอโดยดูประโยชน์ของหน่วยงานและวัตถุประสงค์ของการใช้งานเป็นสำคัญ)
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1) ตั้งต้นที่หลักการมาตรา 8 วรรคหนึ่ง — ความคุ้มค่าไม่ได้แปลว่าถูกที่สุด แต่คือ “คุณภาพหรือคุณลักษณะที่ตอบสนองวัตถุประสงค์ในการใช้งาน มีราคาที่เหมาะสม และมีแผนการบริหารพัสดุที่เหมาะสมและชัดเจน” (พ.ร.บ. ม.8 วรรคหนึ่ง (1))
- 2) ตอนเขียนสเปก ให้ยึดมาตรฐาน (มอก./คู่มือผู้ซื้อ) เพื่อให้ “มีมาตรฐาน และเป็นประโยชน์ต่อทางราชการ” (ระเบียบฯ ข้อ 21 วรรคสอง)
- 3) ตอนกำหนดวงเงินและวิธี ให้พิจารณาวัตถุประสงค์และความคุ้มค่าของทางราชการ อย่าซอยงานเพื่อเลี่ยงวิธีหรืออำนาจอนุมัติ (ระเบียบฯ ข้อ 20 วรรคหนึ่งและวรรคสอง)
- 4) ตอนเลือกเกณฑ์คัดเลือก ให้ดูประโยชน์ของหน่วยงานและวัตถุประสงค์ของการใช้งานเป็นสำคัญ — งานที่สเปกเป็นมาตรฐานใช้เกณฑ์ราคา งานที่ซับซ้อนหรือเทคโนโลยีสูงใช้เกณฑ์ราคาประกอบเกณฑ์อื่น (ระเบียบฯ ข้อ 83 (1) และ (2))
- 5) กรณีจะให้หน่วยงานอื่นจัดซื้อจัดจ้างแทน หรือจะซื้อจ้างให้หน่วยงานอื่น ต้องเสนอหลักเกณฑ์ วิธีการ และรายละเอียดต่อคณะกรรมการนโยบายเพื่อขอความเห็นชอบก่อน (พ.ร.บ. ม.58 / ระเบียบฯ ข้อ 19)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เข้าใจว่ามาตรา 58 คือบททั่วไปว่าด้วยการพิจารณาความคุ้มค่า — ตัวบทมาตรา 58 วรรคหนึ่ง ว่าด้วยการที่หน่วยงานของรัฐแห่งหนึ่งจัดซื้อจัดจ้างให้หน่วยงานของรัฐแห่งอื่นตามกรอบข้อตกลง ส่วนหลักความคุ้มค่าทั่วไปอยู่ที่มาตรา 8 วรรคหนึ่ง (1)
- ตีความ “คุ้มค่า” ว่าคือราคาต่ำสุดเสมอ ทั้งที่มาตรา 8 วรรคหนึ่ง (1) ผูกความคุ้มค่าเข้ากับคุณภาพ การตอบสนองวัตถุประสงค์การใช้งาน ราคาที่เหมาะสม และแผนการบริหารพัสดุพร้อมกันทั้งชุด
- ใช้เกณฑ์ราคาอย่างเดียวกับงานที่มีความซับซ้อนหรือเทคโนโลยีสูง ทั้งที่ข้อ 83 (2) เปิดให้ใช้เกณฑ์ราคาประกอบเกณฑ์อื่นตามมาตรา 65 วรรคหนึ่ง
- จัดซื้อจัดจ้างแทนหน่วยงานของรัฐแห่งอื่นโดยไม่เสนอหลักเกณฑ์ต่อคณะกรรมการนโยบายเพื่อขอความเห็นชอบก่อน ขัดข้อ 19 วรรคหนึ่ง
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
7 รายการ
มาตรา 8
พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
มาตรา ๘ การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุของหน่วยงานของรัฐต้องก่อให้เกิด ประโยชน์สูงสุดแก่หน่วยงานของรัฐ และต้องสอดคล้องกับหลักการ ดังต่อไปนี้
(๑) คุ้มค่า โดย…
มาตรา 58
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 6 — การจัดซื้อจัดจ้าง
มาตรา ๕๘ เพื่อประโยชน์ของภาครัฐโดยรวม หน่วยงานของรัฐแห่งหนึ่งแห่งใดอาจทำการจัดซื้อ จัดจ้างพัสดุให้กับหน่วยงานของรัฐแห่งอื่น ๆ ก็ได้ ตามกรอบข้อตกลงระหว่างหน่วยงา…
ข้อ 19
ระเบียบฯ 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
ข้อ ๑๙ หน่วยงานของรัฐแห่งใดประสงค์จะซื้อหรือจ้างให้กับหน่วยงานของรัฐแห่งอื่น ให้กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และรายละเอียดการดำเนินการซื้อหรือจ้าง ซึ่งอย่างน้อยต้องปร…
คำปรารภ
ระเบียบฯ 2560 · คำปรารภ
```
ระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. ๒๕๖๐
โดยที่เป็นการสมควรมีระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ เ…
ข้อ 20
ระเบียบฯ 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
ข้อ ๒๐ การแบ่งซื้อหรือแบ่งจ้างโดยลดวงเงินที่จะซื้อหรือจ้างในครั้งเดียวกันเพื่อให้วิธีการซื้อ หรือจ้างหรืออำนาจในการสั่งซื้อสั่งจ้างเปลี่ยนแปลงไป จะกระทำมิได้
ก…
ข้อ 83
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — กระบวนการซื้อหรือจ้าง การจัดทำร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุหรือแบบรูปรายการ งานก่อสร้าง
ข้อ ๘๓ ในการพิจารณาคัดเลือกข้อเสนอโดยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไปหรือวิธีคัดเลือก ให้หน่วยงานของรัฐดำเนินการโดยพิจารณาถึงประโยชน์ของหน่วยงานของรัฐ และวัตถุประสงค์ของ…
ข้อ 21
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — กระบวนการซื้อหรือจ้าง การจัดทำร่างขอบเขตของงานหรือรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของพัสดุหรือแบบรูปรายการ งานก่อสร้าง
ข้อ ๒๑ ในการซื้อหรือจ้างที่มิใช่การจ้างก่อสร้าง ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้ง คณะกรรมการขึ้นมาคณะหนึ่ง หรือจะให้เจ้าหน้าที่หรือบุคคลใดบุคคลหนึ่งรับผิดชอบในกา…