หน้าแรก / ค่าปรับ (อัตรา การเรียก การสงวนสิทธิ์ และเพดานร้อยละสิบ)
ค่าปรับ (อัตรา การเรียก การสงวนสิทธิ์ และเพดานร้อยละสิบ)
พ.ร.บ. ไม่ได้กำหนดอัตราค่าปรับไว้เอง กล่าวถึงค่าปรับเพียง 3 จุด คือ มาตรา 95 (ค่าปรับกรณีจ้างช่วงโดยฝ่าฝืน ไม่น้อยกว่าร้อยละสิบของวงเงินงานที่จ้างช่วง) มาตรา 102 (งด/ลดค่าปรับ) และมาตรา 103 วรรคสาม (กรณีมิได้เรียกค่าปรับ) อัตราและวิธีคิดค่าปรับจริงอยู่ในระเบียบฯ ที่ข้อ 162 และข้อ 163 ส่วนขั้นตอนการเรียกค่าปรับและการบอกสงวนสิทธิ์อยู่ที่ข้อ 181 และเพดานร้อยละสิบที่ต้องพิจารณาบอกเลิกสัญญาอยู่ที่ข้อ 183 ทั้งชุดนี้คือสิ่งที่คนบริหารสัญญาต้องเปิดพร้อมกัน
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1. ตอนจัดทำเอกสารเชิญชวนและร่างสัญญา กำหนดอัตราค่าปรับรายวันให้ชัดตามประเภทงาน (ข้อ 162 วรรคหนึ่งและวรรคสอง) และระบุเรื่องค่าปรับไว้ในเอกสารเชิญชวนให้ชัดเจนด้วย (ข้อ 162 วรรคท้าย)
- 2. หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นผู้พิจารณาว่าจะใช้อัตราเท่าใดในช่วงที่กำหนด โดยคำนึงถึงราคา ระยะเวลาของการใช้งาน ลักษณะของพัสดุ ผลกระทบต่อการจราจร และความเสียหายแก่ประโยชน์สาธารณะ (ข้อ 162 วรรคสาม)
- 3. งานที่ต้องกำหนดค่าปรับนอกเหนือจากข้อ 162 เช่น งานเทคโนโลยีสารสนเทศ หรืองานที่อยู่ระหว่างการรับประกันความชำรุดบกพร่องจากการซื้อขายคอมพิวเตอร์ ให้ใช้ข้อ 163
- 4. สัญญาที่ทำในราชอาณาจักร ต้องมีข้อตกลงห้ามจ้างช่วง และกำหนดค่าปรับกรณีฝ่าฝืนไม่น้อยกว่าร้อยละสิบของวงเงินของงานที่จ้างช่วงตามสัญญา (ม.95)
- 5. ครบกำหนดส่งมอบแล้วยังไม่ส่งมอบ → แจ้งการเรียกค่าปรับภายใน 7 วันทำการนับถัดจากวันครบกำหนดส่งมอบ (ข้อ 181)
- 6. เมื่อคู่สัญญามาส่งมอบภายหลัง → บอกสงวนสิทธิ์การเรียกค่าปรับในขณะที่รับมอบพัสดุนั้น (ข้อ 181)
- 7. กรณีส่งมอบถูกต้องแต่ไม่ครบจำนวน หรือครบจำนวนแต่ไม่ถูกต้องทั้งหมด → ตรวจรับไว้เฉพาะจำนวนที่ถูกต้อง รายงานเพื่อแจ้งคู่สัญญาภายใน 3 วันทำการนับถัดจากวันตรวจพบ และยังปรับในจำนวนที่ไม่ครบถ้วนหรือไม่ถูกต้องได้ (ข้อ 175 (5))
- 8. กรณีสิ่งของที่ประกอบกันเป็นชุด ถ้าส่งส่วนประกอบที่ยังขาดเกินกำหนดสัญญา ให้ถือว่าไม่ได้ส่งมอบสิ่งของนั้นเลย และปรับเต็มราคาของทั้งชุด (ข้อ 162 วรรคสี่)
- 9. กรณีคิดราคารวมค่าติดตั้งหรือทดลอง ถ้าติดตั้งหรือทดลองเกินกำหนดตามสัญญา ให้ปรับเป็นรายวันในอัตราที่กำหนดของราคาทั้งหมด (ข้อ 162 วรรคห้า)
- 10. ถ้าคู่สัญญาอ้างเหตุตามมาตรา 102 และแจ้งเหตุภายใน 15 วันนับถัดจากวันที่เหตุสิ้นสุดลง จึงพิจารณางดหรือลดค่าปรับ หรือขยายเวลาได้ (ม.102 ประกอบข้อ 182)
- 11. เฝ้าดูยอดค่าปรับสะสม เมื่อจะเกินร้อยละสิบของวงเงินค่าพัสดุหรือค่าจ้าง ให้พิจารณาบอกเลิกสัญญา เว้นแต่มีหนังสือยินยอมเสียค่าปรับโดยไม่มีเงื่อนไขจากคู่สัญญา (ข้อ 183)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ไม่กำหนดอัตราค่าปรับไว้ในเอกสารเชิญชวนและในสัญญา ทำให้เรียกค่าปรับไม่ได้ (ข้อ 162 วรรคท้าย)
- กำหนดค่าปรับงานก่อสร้างสาธารณูปโภคที่มีผลกระทบต่อการจราจรในอัตราทั่วไป ทั้งที่ข้อ 162 วรรคหนึ่งกำหนดไว้เฉพาะที่ร้อยละ 0.25 ของราคางานจ้างนั้น
- กำหนดค่าปรับงานที่ต้องการผลสำเร็จของงานทั้งหมดพร้อมกันต่ำกว่าวันละ 100 บาท — ข้อ 162 วรรคหนึ่งกำหนดขั้นต่ำไว้
- รับมอบพัสดุที่ส่งล่าช้าโดยไม่บอกสงวนสิทธิ์การเรียกค่าปรับในขณะรับมอบ (ข้อ 181)
- ครบกำหนดส่งมอบแล้วไม่แจ้งเรียกค่าปรับภายใน 7 วันทำการ (ข้อ 181)
- ปรับเฉพาะส่วนประกอบที่ขาดในกรณีสิ่งของที่ประกอบกันเป็นชุด ทั้งที่ข้อ 162 วรรคสี่ให้ปรับเต็มราคาของทั้งชุด
- ปล่อยให้ค่าปรับเกินร้อยละสิบของวงเงินค่าพัสดุหรือค่าจ้างโดยไม่พิจารณาบอกเลิกสัญญา (ข้อ 183)
- ลืมกำหนดค่าปรับกรณีจ้างช่วงโดยฝ่าฝืนไว้ในสัญญา — ม.95 ใช้คำว่า 'ต้องกำหนดให้มีค่าปรับ … ไม่น้อยกว่าร้อยละสิบของวงเงินของงานที่จ้างช่วงตามสัญญา'
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
7 รายการ
ข้อ 162
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 1 — สัญญา
ข้อ ๑๖๒ การทำสัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือ นอกจากการจ้างที่ปรึกษาให้กำหนดค่าปรับ เป็นรายวันในอัตราตายตัวระหว่างร้อยละ ๐.๐๑ - ๐.๒๐ ของราคาพัสดุที่ยังไม่ได้รับมอบ เ…
ข้อ 163
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 1 — สัญญา
ข้อ ๑๖๓ ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐเห็นว่ามีความจำเป็นจะต้องกำหนดค่าปรับนอกเหนือจาก ที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๖๒ เนื่องจากถ้าไม่กำหนดค่าปรับไว้ในสัญญาจะเกิดความเสียหายแก่หน…
ข้อ 181
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๑ กรณีที่สัญญาหรือข้อตกลงได้ครบกำหนดส่งมอบแล้ว และมีค่าปรับเกิดขึ้น ให้หน่วยงานของรัฐแจ้งการเรียกค่าปรับตามสัญญาหรือข้อตกลงจากคู่สัญญาภายใน ๗ วันทำการ นับ…
ข้อ 183
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๓ นอกจากการบอกเลิกสัญญาหรือข้อตกลงตามมาตรา ๑๐๓ หากปรากฏว่าคู่สัญญา ไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาหรือข้อตกลงได้ และจะต้องมีการปรับตามสัญญาหรือข้อตกลงนั้น หากจำน…
มาตรา 95
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 9 — การทำสัญญา
มาตรา ๙๕ สัญญาที่ทำในราชอาณาจักรต้องมีข้อตกลงในการห้ามคู่สัญญาไปจ้างช่วง ให้ผู้อื่นทำอีกทอดหนึ่ง ไม่ว่าทั้งหมดหรือแต่บางส่วน เว้นแต่การจ้างช่วงแต่บางส่วนที่ได้ร…
มาตรา 102
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 10 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
มาตรา ๑๐๒ การงดหรือลดค่าปรับให้แก่คู่สัญญา หรือการขยายเวลาทำการตามสัญญา หรือข้อตกลง ให้อยู่ในดุลพินิจของผู้มีอำนาจที่จะพิจารณาได้ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริ…
ข้อ 175
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๗๕ คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานซื้อหรืองานจ้าง มีหน้าที่ดังนี้
(๑) ตรวจรับพัสดุ ณ ที่ทำการของผู้ใช้พัสดุนั้น หรือสถานที่ซึ่งกำหนดไว้ในสัญญาหรือข้อตกลง
การ…