หน้าแรก / การงดหรือลดค่าปรับ และการขยายเวลาทำการตามสัญญา
การงดหรือลดค่าปรับ และการขยายเวลาทำการตามสัญญา
มาตรา 102 วางกรอบว่าจะงดหรือลดค่าปรับ หรือขยายเวลาทำการตามสัญญาได้ เฉพาะ 4 เหตุเท่านั้น และให้พิจารณาได้ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง แล้ววรรคสองมอบหลักเกณฑ์และวิธีการให้ระเบียบกำหนด ระเบียบฯ รองรับไว้ที่ข้อ 182 ซึ่งอ้าง 'มาตรา ๑๐๒' เป็นตัวอักษร สาระสำคัญของข้อ 182 คือ บังคับให้หน่วยงานของรัฐเขียนเงื่อนไขไว้ในสัญญาว่าคู่สัญญาต้องแจ้งเหตุภายใน 15 วัน นับถัดจากวันที่เหตุนั้นสิ้นสุดลง ถ้าไม่แจ้งจะยกมาอ้างภายหลังไม่ได้ เว้นแต่เหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐเองซึ่งมีหลักฐานชัดแจ้ง หรือหน่วยงานทราบดีอยู่แล้วตั้งแต่ต้น
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1. เมื่อครบกำหนดส่งมอบตามสัญญาหรือข้อตกลงแล้วยังไม่ส่งมอบ ให้หน่วยงานของรัฐแจ้งการเรียกค่าปรับภายใน 7 วันทำการ นับถัดจากวันครบกำหนดส่งมอบ (ข้อ 181)
- 2. เมื่อคู่สัญญาส่งมอบพัสดุในภายหลัง ต้องบอกสงวนสิทธิ์การเรียกค่าปรับในขณะที่รับมอบพัสดุนั้นด้วย (ข้อ 181)
- 3. คู่สัญญาที่จะขอให้งด/ลดค่าปรับ หรือขอขยายเวลา ต้องแจ้งเหตุให้หน่วยงานของรัฐทราบภายใน 15 วัน นับถัดจากวันที่เหตุนั้นได้สิ้นสุดลง หรือตามที่กำหนดในกฎกระทรวง (ข้อ 182) — เงื่อนไขนี้หน่วยงานของรัฐต้องเขียนไว้ในสัญญาหรือข้อตกลงตั้งแต่ต้น
- 4. ตรวจว่าเหตุที่อ้างเข้าข้อใดใน 4 เหตุของมาตรา 102 วรรคหนึ่ง คือ (1) ความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐ (2) เหตุสุดวิสัย (3) พฤติการณ์อันหนึ่งอันใดที่คู่สัญญาไม่ต้องรับผิดตามกฎหมาย (4) เหตุอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง — นอกเหนือจากนี้ทำไม่ได้
- 5. ถ้าคู่สัญญาไม่ได้แจ้งเหตุภายใน 15 วัน จะยกเหตุนั้นมาอ้างในภายหลังไม่ได้ เว้นแต่เหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐซึ่งมีหลักฐานชัดแจ้ง หรือหน่วยงานของรัฐทราบดีอยู่แล้วตั้งแต่ต้น (ข้อ 182 ตอนท้าย)
- 6. ผู้มีอำนาจใช้ดุลพินิจพิจารณา 'ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง' ไม่ใช่ตามที่ขอมา (ม.102 วรรคหนึ่ง)
- 7. ถ้าไม่เข้าเหตุ ค่าปรับเดินต่อ และต้องเฝ้าดูว่าจะเกินร้อยละสิบของวงเงินค่าพัสดุหรือค่าจ้างเมื่อใด เพราะเมื่อถึงจุดนั้นต้องพิจารณาบอกเลิกสัญญา (ข้อ 183)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ขยายเวลาให้ผู้รับจ้างด้วยเหตุที่ไม่เข้า 4 เหตุตามมาตรา 102 วรรคหนึ่ง เช่น ฝนตกตามฤดูกาลปกติ ผู้รับจ้างขาดแรงงาน หรือของขาดตลาด — ตัวบทใช้คำว่า 'เฉพาะในกรณี ดังต่อไปนี้' เป็นบทจำกัด
- ขยายเวลาเกินจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง — ม.102 วรรคหนึ่ง กำหนดให้พิจารณาได้ 'ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง'
- ไม่ได้เขียนเงื่อนไขการแจ้งเหตุภายใน 15 วันไว้ในสัญญาหรือข้อตกลง — ข้อ 182 ใช้คำว่า 'ให้หน่วยงานของรัฐระบุไว้ในสัญญาหรือข้อตกลงกำหนดให้คู่สัญญาต้องแจ้งเหตุ'
- รับคำขอขยายเวลาที่คู่สัญญายื่นเกิน 15 วันนับถัดจากวันที่เหตุสิ้นสุดลง โดยไม่เข้าข้อยกเว้น — ข้อ 182 ห้ามยกมากล่าวอ้างในภายหลัง เว้นแต่เหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐซึ่งมีหลักฐานชัดแจ้ง หรือหน่วยงานทราบดีอยู่แล้วตั้งแต่ต้น
- ครบกำหนดส่งมอบแล้วไม่แจ้งเรียกค่าปรับภายใน 7 วันทำการ (ข้อ 181)
- รับมอบพัสดุที่ส่งมอบล่าช้าโดยไม่บอกสงวนสิทธิ์การเรียกค่าปรับในขณะรับมอบ (ข้อ 181)
- นับ 15 วันจากวันที่เหตุเริ่มเกิด — ข้อ 182 ให้นับ 'ถัดจากวันที่เหตุนั้นได้สิ้นสุดลง'
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
5 รายการ
มาตรา 102
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 10 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
มาตรา ๑๐๒ การงดหรือลดค่าปรับให้แก่คู่สัญญา หรือการขยายเวลาทำการตามสัญญา หรือข้อตกลง ให้อยู่ในดุลพินิจของผู้มีอำนาจที่จะพิจารณาได้ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริ…
ข้อ 182
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๒ การงดหรือลดค่าปรับให้แก่คู่สัญญา หรือการขยายเวลาทำการตามสัญญา หรือข้อตกลงตามมาตรา ๑๐๒ ในกรณีที่มีเหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐ หรือ…
ข้อ 181
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๑ กรณีที่สัญญาหรือข้อตกลงได้ครบกำหนดส่งมอบแล้ว และมีค่าปรับเกิดขึ้น ให้หน่วยงานของรัฐแจ้งการเรียกค่าปรับตามสัญญาหรือข้อตกลงจากคู่สัญญาภายใน ๗ วันทำการ นับ…
ข้อ 183
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 6 — การบริหารสัญญาและการตรวจรับพัสดุ
ข้อ ๑๘๓ นอกจากการบอกเลิกสัญญาหรือข้อตกลงตามมาตรา ๑๐๓ หากปรากฏว่าคู่สัญญา ไม่สามารถปฏิบัติตามสัญญาหรือข้อตกลงได้ และจะต้องมีการปรับตามสัญญาหรือข้อตกลงนั้น หากจำน…
คำปรารภ
ระเบียบฯ 2560 · คำปรารภ
```
ระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. ๒๕๖๐
โดยที่เป็นการสมควรมีระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ เ…