หน้าแรก / บทความ / หมวด 7 ใหม่ปี 2569 — ประเมินผลผู้ประกอบการ ใครโดน และโดนเมื่อไหร่

หมวด 7 ใหม่ปี 2569 — ประเมินผลผู้ประกอบการ ใครโดน และโดนเมื่อไหร่

เผยแพร่ 2569-08-17 อ่าน 6 นาที

ระเบียบฯ ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569 ยกเลิกข้อ 190 และข้อ 191 เดิม แล้วใช้หมวด 7 ใหม่แทน รวมถึงข้อ 190/1 ถึง 190/9 เป็นระบบประเมินผลผู้ประกอบการ มีผลตั้งแต่ 10 กรกฎาคม 2569 บทความนี้สรุปว่าใครอยู่ในข่าย ใครเป็นผู้ประเมิน และเหตุที่ทำให้ถูกประเมินมีอะไรบ้าง

ระเบียบกระทรวงการคลังฯ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569 เพิ่มหมวด 7 เข้ามาใหม่ทั้งหมวด ว่าด้วยการประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ประกอบการ มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 10 กรกฎาคม 2569 เป็นการเปลี่ยนแปลงที่กระทบผู้รับจ้างงานก่อสร้างโดยตรง เพราะผลประเมินย้อนกลับไปมีผลต่อการเข้าเสนอราคางานถัดไป

ฐานอำนาจ

หมวดนี้ออกโดยอาศัยมาตรา 106 ของ พ.ร.บ. ซึ่งเป็นมาตราที่ให้มีการประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ประกอบการ และให้รายละเอียดเป็นไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกำหนด หมวด 7 คือระเบียบที่ว่านั้น

ใครอยู่ในข่ายถูกประเมิน

ข้อ 190/2 กำหนดให้ใช้กับโครงการก่อสร้าง 3 กลุ่ม เข้ากลุ่มใดกลุ่มหนึ่งก็อยู่ในข่าย

  1. งานก่อสร้างที่มีมูลค่าสัญญาตั้งแต่ห้าล้านบาทขึ้นไป ของกรมชลประทาน กรมเจ้าท่า กรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท กรมทรัพยากรน้ำ กรมโยธาธิการและผังเมือง และหน่วยงานอื่นที่คณะกรรมการนโยบายประกาศกำหนด
  2. งานก่อสร้างของหน่วยงานของรัฐทุกแห่ง ประเภทอาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ หรืออาคารชุมนุมคน ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร (ไม่จำกัดมูลค่า)
  3. งานก่อสร้างของหน่วยงานของรัฐทุกแห่ง ที่มีมูลค่าสัญญาตั้งแต่ 1,000 ล้านบาทขึ้นไป
กลุ่มที่ 2 ต้องเปิดกฎหมายควบคุมอาคารประกอบ
คำว่า “อาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ หรืออาคารชุมนุมคน” ไม่ได้นิยามในระเบียบพัสดุ แต่ส่งไปให้กฎหมาย ว่าด้วยการควบคุมอาคารเป็นตัวกำหนด เวลาตอบว่างานนี้เข้าข่ายหรือไม่ ต้องเทียบนิยามจากกฎหมายฉบับนั้น

เหตุที่ทำให้ถูกประเมิน

ข้อ 190/3 วางเหตุที่หน่วยงานของรัฐต้องประเมินไว้ดังนี้

  1. (1) ปฏิบัติงานล่วงเลยระยะเวลาตามสัญญาหรือข้อตกลง และมีค่าปรับเกินร้อยละ 10 ของวงเงินค่าจ้าง
  2. (2) ถูกบอกเลิกสัญญาหรือข้อตกลงตามมาตรา 103 วรรคหนึ่ง (2) — เหตุอันเชื่อได้ว่าจะส่งมอบหรือทำงานให้แล้วเสร็จ ภายในเวลาที่กำหนดไม่ได้
  3. (3) ปฏิบัติงานไม่เป็นไปตามมาตรฐานหลักวิชาช่าง หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง จนมีผู้ถึงแก่ความตาย ได้รับอันตรายสาหัส หรือทรัพย์สินเสียหายจนหน่วยงานของรัฐต้องสั่งหยุดงาน — รวมถึงกรณีไม่ได้มาตรฐานหรือ ไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยตามสัญญา แล้วไม่แก้ไขภายในเวลาที่แจ้ง
  4. (4) ไม่เข้าแก้ไขความชำรุดบกพร่องในระยะเวลารับประกัน หรือแก้ล่าช้า/ไม่แล้วเสร็จ โดยความชำรุดกระทบโครงสร้างหลัก
  5. (5) กรณีเดียวกับ (4) แต่ความชำรุดบกพร่องไม่กระทบโครงสร้างหลัก
  6. (6) กรณีอื่นตามที่คณะกรรมการนโยบายประกาศกำหนด

ใครเป็นผู้ประเมิน

ข้อ 190/5 แยกผู้ประเมินตามเหตุ ไม่ได้ให้คนเดียวทำทุกกรณี

เหตุตามข้อ 190/3ผู้ประเมิน
(2) (4) (5)หัวหน้าเจ้าหน้าที่
(1) และ (3) (จ)คณะกรรมการตรวจรับพัสดุ โดยพิจารณาจากรายงานของผู้ควบคุมงาน
(3) (ก)–(ง) กรณีตาย บาดเจ็บสาหัส หรือทรัพย์สินเสียหายต้องตั้งคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงก่อน แล้วคณะกรรมการตรวจรับพัสดุจึงนำผลไปประเมิน
คณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงใช้กติกาต่างจากคณะกรรมการตรวจรับ
ข้อ 190/5 (3) กำหนดให้มีประธาน 1 คน กรรมการอย่างน้อย 2 คน และต้องมีผู้ชำนาญการหรือผู้ทรงคุณวุฒิร่วมอย่างน้อย 1 คน มติใช้เสียงข้างมาก (ไม่ใช่เอกฉันท์แบบคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ) ส่วนเรื่องประธานต้องอยู่ทุกครั้งและ ต้องให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐแต่งตั้งประธานใหม่แทน ใช้แบบเดียวกับข้อ 27

การมีส่วนได้เสียของคณะกรรมการที่ทำหน้าที่ประเมิน

ข้อ 190/5 (3) อ้างข้อ 27 วรรคสี่และวรรคห้าเป็นตัวอักษร ให้นำเรื่องการมีส่วนได้เสียมาใช้บังคับโดยอนุโลมกับคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงด้วย หมายความว่ากรรมการที่เข้าไปทำหน้าที่ในกระบวนการนี้ ตกอยู่ใต้ข้อห้ามชุดเดียวกับคณะกรรมการซื้อหรือจ้าง

เชื่อมกับเรื่องทิ้งงาน

ในปีเดียวกันยังมีกฎกระทรวงกำหนดการกระทำอันมีลักษณะเป็นการทิ้งงาน พ.ศ. 2569 ออกตามมาตรา 109 (6) ซึ่งกำหนดว่างานก่อสร้างที่ทำให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงจนเป็นอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย หรือทรัพย์สินของประชาชน ถือเป็นการทิ้งงาน จึงเป็นคนละกลไกกับการประเมินผลตามหมวด 7 แต่เดินคู่กันได้ในเหตุการณ์เดียวกัน

สองกลไก ผลต่างกัน
ผู้ประกอบการที่ผลประเมินไม่ผ่านเกณฑ์ “จะถูกระงับการยื่นข้อเสนอหรือทำสัญญากับหน่วยงานของรัฐไว้ชั่วคราว จนกว่าจะมีผลการปฏิบัติงานเป็นไปตามเกณฑ์” (มาตรา 106 วรรคสาม) ส่วนการเป็นผู้ทิ้งงานนั้น ปลัดกระทรวงการคลังเป็นผู้สั่ง และแจ้งเวียนรายชื่อผู้ทิ้งงานให้หน่วยงานของรัฐทราบ (มาตรา 109) เป็นคนละกลไก ผู้มีอำนาจคนละคน ต้องแยกให้ออกว่ากำลังพูดถึงกลไกไหน

ตัวบทที่ใช้ในบทความนี้

5 รายการ
ข้อ 190/1 ระเบียบฯ (ฉบับที่ 3) 2569 ·
ข้อ ๑๙๐/๑ เพื่อประโยชน์ในการพิจารณาคัดเลือกผู้ยื่นข้อเสนอที่จะเข้ามาเป็นคู่สัญญากับ หน่วยงานของรัฐให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ให้มีการประเมินผลการปฏิบัติงานของผ…
ข้อ 190/2 ระเบียบฯ (ฉบับที่ 3) 2569 ·
ข้อ ๑๙๐/๒ การประเมินตามข้อ ๑๙๐/๑ ให้ใช้บังคับกับหน่วยงานของรัฐที่ดำเนินโครงการก่อสร้าง ดังต่อไปนี้ (๑) งานก่อสร้างที่มีมูลค่าสัญญาตั้งแต่ห้าล้านบาทขึ้นไปของหน่…
ข้อ 190/3 ระเบียบฯ (ฉบับที่ 3) 2569 ·
ข้อ ๑๙๐/๓ ให้หน่วยงานของรัฐประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ประกอบการ โดยพิจารณา ถึงความสามารถในการปฏิบัติงานตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ (๑) ผู้ประกอบการปฏิบัติงานล่วง…
ข้อ 190/5 ระเบียบฯ (ฉบับที่ 3) 2569 ·
ข้อ ๑๙๐/๕ การประเมินผลการปฏิบัติงานในแต่ละเงื่อนไขให้ดำเนินการ ดังนี้ (๑) กรณีตามข้อ ๑๙๐/๓ (๒) (๔) และ (๕) ให้หัวหน้าเจ้าหน้าที่เป็นผู้ประเมิน พร้อมทั้ง จัดทำแ…
มาตรา 106 พ.ร.บ. 2560 · หมวด 11 — การประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้ประกอบการ
มาตรา ๑๐๖ เพื่อประโยชน์ของหน่วยงานของรัฐ ในการพิจารณาคัดเลือกผู้ยื่นข้อเสนอ ที่จะเข้ามาเป็นคู่สัญญากับหน่วยงานของรัฐให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ให้หน่วยงานของรั…
ข้อจำกัด
บทความนี้เขียนจากตัวบทที่เทียบกับราชกิจจานุเบกษาแล้ว เพื่อการศึกษาและอ้างอิงเบื้องต้น ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางกฎหมาย กรณีมีข้อพิพาทโปรดหารือหน่วยงานที่รับผิดชอบ

บทความอื่น

องค์ประชุมและมติของคณะกรรมการตรวจรับพัสดุ — จุดที่พลาดแล้วมติเสียทั้งครั้ง

คณะกรรมการตรวจรับพัสดุเป็นชุดเดียวในข้อ 25 ที่ต้องมีมติเอกฉันท์ ส่วนกติกาว่าประธานต้องอยู่ทุกครั้งใช้กับคณะกรรมการซื้อหรือจ้างทุกคณะ บทความนี้ไล่ให้ครบว่าองค์ประชุมนับจากฐานไหน และกรณีประธานไม่อยู่ต้องทำอย่างไรจึงจะไม่ทำให้มติเสีย

อ่าน 6 นาที คณะกรรมการตรวจรับพัสดุองค์ประชุมมติเอกฉันท์

คณะกรรมการจัดซื้อจัดจ้างประชุมออนไลน์ได้ไหม — ได้ ตั้งแต่ 13 พฤษภาคม 2564

ข้อ 27 ที่พิมพ์อยู่ในเอกสารเก่าหลายฉบับมีแค่ 5 วรรค แต่ฉบับที่ใช้บังคับจริงมี 6 วรรค เพราะระเบียบฯ ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2564 เพิ่มวรรคหกเรื่องการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์เข้ามา

อ่าน 4 นาที ประชุมอิเล็กทรอนิกส์ข้อ 27ระเบียบฉบับที่ 2

การมีส่วนได้เสีย: สองชุดที่ต้องตรวจพร้อมกัน แต่ห้ามใช้สลับกัน

ข้อ 27 วรรคสี่ใช้กับกรรมการฝ่ายรัฐ ส่วนข้อ 133 ใช้กับผู้ให้บริการจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง คนละคน คนละคู่เทียบ และใช้เกณฑ์คนละฉบับ บทความนี้แยกให้ชัด พร้อมเตือนกับดักตัวเลขร้อยละยี่สิบห้า

อ่าน 7 นาที มีส่วนได้เสียผลประโยชน์ร่วมกันข้อ 27