หน้าแรก / บทกำหนดโทษเจ้าหน้าที่และผู้มีอำนาจ
บทกำหนดโทษเจ้าหน้าที่และผู้มีอำนาจ
มาตรา 120 เอาผิดเจ้าหน้าที่หรือผู้มีอำนาจหน้าที่ที่ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ตาม พ.ร.บ. กฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศ โดยมิชอบเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด หรือโดยทุจริต โทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนรับโทษเท่ากัน จุดสำคัญคือคำว่า 'ระเบียบ' ทำให้การฝ่าฝืนระเบียบกระทรวงการคลังฯ เข้าข่ายได้ด้วย ส่วนมาตรา 121 เอาผิดฐานขัดคำสั่งเจ้าพนักงานกับผู้ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเรียกของคณะกรรมการวินิจฉัยตามมาตรา 31 หรือคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามมาตรา 45
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1) จำกรอบของมาตรา 120 ให้แม่น: ผู้กระทำต้องเป็น 'เจ้าหน้าที่หรือผู้มีอำนาจหน้าที่ในการดำเนินการเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างหรือการบริหารพัสดุ'
- 2) การกระทำต้องเป็นการปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ตาม พ.ร.บ. กฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศที่ออกตามความใน พ.ร.บ. นี้ — ครอบคลุมระเบียบกระทรวงการคลังฯ ด้วย ไม่ใช่เฉพาะตัว พ.ร.บ.
- 3) ต้องครบเจตนาพิเศษอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ 'โดยมิชอบ เพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด' หรือ 'โดยทุจริต' (มาตรา 120 วรรคหนึ่ง)
- 4) โทษคือจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนต้องระวางโทษเท่ากับตัวการ (มาตรา 120 วรรคหนึ่งและวรรคสอง)
- 5) เมื่อได้รับหนังสือเรียกชี้แจงหรือเรียกเอกสารจากคณะกรรมการวินิจฉัย (มาตรา 31) หรือคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ (มาตรา 45) ต้องปฏิบัติตาม มิฉะนั้นมีความผิดฐานขัดคำสั่งเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา (มาตรา 121)
- 6) จุดเสี่ยงที่พบบ่อยในกลุ่มอุทธรณ์-ผู้ทิ้งงาน: ลงนามในสัญญาระหว่างมีอุทธรณ์ (มาตรา 66 วรรคสอง + ข้อ 161 วรรคสอง), จัดซื้อจัดจ้างกับผู้ทิ้งงานที่แจ้งเวียนแล้ว (มาตรา 111 + ข้อ 192), ไม่รายงานอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการภายในสามวันทำการ (มาตรา 118 วรรคสอง), และดองเรื่องร้องเรียน (ข้อ 222)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เข้าใจว่ามาตรา 120 ใช้เฉพาะการฝ่าฝืนตัว พ.ร.บ. ทั้งที่ตัวบทเขียนครอบคลุม 'กฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศที่ออกตามความในพระราชบัญญัตินี้' ด้วย
- เข้าใจว่าทำผิดระเบียบเมื่อใดก็ติดคุกทันที ทั้งที่มาตรา 120 ต้องครบองค์ประกอบ 'โดยมิชอบ เพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด' หรือ 'โดยทุจริต'
- เข้าใจว่าคนสั่งการที่ไม่ใช่เจ้าหน้าที่พัสดุไม่ต้องรับผิด ทั้งที่มาตรา 120 วรรคสอง กำหนดให้ผู้ใช้หรือผู้สนับสนุนรับโทษตามที่กำหนดไว้สำหรับความผิดตามวรรคหนึ่ง
- เพิกเฉยหนังสือเรียกเอกสารของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์เพราะคิดว่าไม่มีสภาพบังคับ ทั้งที่มาตรา 121 ให้ดำเนินคดีฐานขัดคำสั่งเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
10 รายการ
มาตรา 120
พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บทกำหนดโทษ
มาตรา ๑๒๐ ผู้ใดเป็นเจ้าหน้าที่หรือเป็นผู้มีอำนาจหน้าที่ในการดำเนินการเกี่ยวกับการจัดซื้อ จัดจ้างหรือการบริหารพัสดุ ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ในการจัดซื้…
มาตรา 121
พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บทกำหนดโทษ
มาตรา ๑๒๑ ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของคณะกรรมการวินิจฉัยตามมาตรา ๓๑ หรือคำสั่งของ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ตามมาตรา ๔๕ และคณะกรรมการวินิจฉัยหรือคณะกรรมการพิจารณาอ…
มาตรา 31
พ.ร.บ. 2560 · ส่วนที่ 2 — คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
มาตรา ๓๑ คณะกรรมการวินิจฉัยมีอำนาจเรียกให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องหรือบุคคลอื่นใด มาชี้แจงหรือให้ถ้อยคำ หรือให้ส่งเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอบการพิ…
มาตรา 45
พ.ร.บ. 2560 · ส่วนที่ 5 — คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียน
มาตรา ๔๕ คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์มีอำนาจเรียกให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง หรือบุคคลอื่นใดมาชี้แจงหรือให้ถ้อยคำ หรือให้ส่งเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอ…
มาตรา 66
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 6 — การจัดซื้อจัดจ้าง
มาตรา ๖๖ ให้หน่วยงานของรัฐประกาศผลผู้ชนะการจัดซื้อจัดจ้างหรือผู้ได้รับการคัดเลือก และเหตุผลสนับสนุนในระบบเครือข่ายสารสนเทศของกรมบัญชีกลางและของหน่วยงานของรัฐตาม…
มาตรา 111
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 12 — การทิ้งงาน
มาตรา ๑๑๑ เมื่อได้มีการแจ้งเวียนรายชื่อผู้ทิ้งงานตามมาตรา ๑๐๙ แล้ว ห้ามหน่วยงานของรัฐ ทำการจัดซื้อจัดจ้างกับผู้ทิ้งงานซึ่งรวมถึงนิติบุคคลที่ผู้ทิ้งงานเป็นหุ้นส่…
มาตรา 118
พ.ร.บ. 2560 · หมวด 14 — การอุทธรณ์
มาตรา ๑๑๘ ให้หน่วยงานของรัฐพิจารณาและวินิจฉัยอุทธรณ์ให้แล้วเสร็จภายในเจ็ดวันทำการ นับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์ ในกรณีที่เห็นด้วยกับอุทธรณ์ก็ให้ดำเนินการตามความเห็น…
ข้อ 161
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 1 — สัญญา
ข้อ ๑๖๑ การลงนามในสัญญาและการแก้ไขสัญญาตามระเบียบนี้ เป็นอำนาจของหัวหน้า หน่วยงานของรัฐ
การลงนามในสัญญาตามวรรคหนึ่ง จะกระทำได้เมื่อพ้นระยะเวลาการอุทธรณ์ตามมาตร…
ข้อ 192
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 1 — การลงโทษให้เป็นผู้ทิ้งงาน
ข้อ ๑๙๒ ห้ามหน่วยงานของรัฐก่อนิติสัมพันธ์กับผู้ทิ้งงานที่ปลัดกระทรวงการคลังได้ระบุชื่อ ไว้ในบัญชีรายชื่อผู้ทิ้งงานและได้แจ้งเวียนชื่อแล้ว เว้นแต่จะได้มีการเพิกถ…
ข้อ 222
ระเบียบฯ 2560 · หมวด 10 — การร้องเรียน
ข้อ ๒๒๒ ในกรณีที่หน่วยงานของรัฐได้รับเรื่องร้องเรียนตามข้อ ๒๒๐ ให้หน่วยงานของรัฐ พิจารณาข้อร้องเรียนให้แล้วเสร็จโดยเร็ว แล้วแจ้งผลให้ผู้ร้องเรียนทราบโดยไม่ชักช้…