หน้าแรก / ข้อห้ามผู้ออกแบบมีส่วนได้เสียกับผู้รับจ้างก่อสร้าง
ข้อห้ามผู้ออกแบบมีส่วนได้เสียกับผู้รับจ้างก่อสร้าง
มาตรา 88 ห้ามผู้ให้บริการงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างที่เป็นคู่สัญญากับหน่วยงานของรัฐ มีส่วนได้เสียกับผู้ประกอบการงานก่อสร้างในงานนั้น แล้วมอบให้ระเบียบกำหนดรายละเอียด ระเบียบฯ ข้อ 133 ขยายเป็น 2 ลักษณะที่ตรวจได้จริง คือ ห้ามเป็นผู้รับจ้างก่อสร้างในงานที่ตนเป็นคู่สัญญา (โดยตรง) และห้ามเป็นผู้รับจ้างให้กับคู่สัญญาของหน่วยงานของรัฐในงานที่ตนให้บริการ (โดยอ้อม) กลไกนี้ทำงานร่วมกับหลักความโปร่งใสตามมาตรา 8 (2) การตรวจสอบผู้มีผลประโยชน์ร่วมกันตามข้อ 14 และข้อห้ามนำแบบไปให้ผู้อื่นก่อสร้างตามข้อ 136 ข้อควรระวังคือ ตัวบทห้าม 'ผู้ออกแบบไปเป็นผู้รับเหมา' ชัดเจน แต่ไม่ได้เขียนห้าม 'ผู้ออกแบบมาควบคุมงานที่ตนออกแบบ' ไว้เป็นตัวอักษร
ขั้นตอนปฏิบัติ
- 1. เขียนข้อห้ามตามมาตรา 88 และข้อ 133 (1) (2) ลงเป็นเงื่อนไขคุณสมบัติในรายงานขอจ้าง (ข้อ 140 (3)) และในประกาศ/เอกสารงานจ้างหรือหนังสือเชิญชวน มิฉะนั้นจะไม่มีฐานตัดสิทธิ์ตอนเปิดซอง
- 2. เรียกเอกสารแสดงคุณสมบัติเพื่อตรวจสอบผู้มีผลประโยชน์ร่วมกันตามข้อ 15 มาพร้อมการยื่นข้อเสนอ
- 3. ตอนเปิดซอง คณะกรรมการตรวจสอบการมีผลประโยชน์ร่วมกันและคุณสมบัติของผู้ให้บริการทุกราย ตัดรายชื่อผู้ที่ขาดคุณสมบัติ (ข้อ 146 (2) สำหรับวิธีทั่วไป / ข้อ 149 (5) สำหรับวิธีคัดเลือก / ข้อ 155 (1)(ค) และ (2)(ข) สำหรับวิธีประกวดแบบ)
- 4. กรรมการเองก็ต้องไม่มีส่วนได้เสียกับผู้ยื่นข้อเสนอหรือคู่สัญญา ถ้าทราบว่าตนมีส่วนได้เสีย ต้องลาออกจากการเป็นกรรมการและรายงานหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ (ข้อ 27 วรรคสี่และวรรคห้า ผ่านข้อ 143)
- 5. ตลอดอายุสัญญา ผู้ให้บริการต้องไม่ไปเป็นผู้รับจ้างก่อสร้างในงานนั้น และไม่ไปรับจ้างให้กับผู้รับจ้างก่อสร้างของหน่วยงานในงานเดียวกัน (ข้อ 133 (1) (2))
- 6. ผู้ให้บริการนำแบบแปลนที่ทำสัญญาแล้วไปให้ผู้อื่นก่อสร้างอีกไม่ได้ เว้นแต่ได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากผู้ว่าจ้างก่อน (ข้อ 136)
- 7. กรณีจ้างผู้ให้บริการควบคุมงานก่อสร้างเป็นผู้ควบคุมงานตามข้อ 177 วรรคสาม ให้ตรวจข้อห้ามชุดเดียวกันนี้ด้วย เพราะการจ้างนั้นถือปฏิบัติตามหมวด 4
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ให้บริษัทที่ออกแบบไว้เข้ามาเป็นผู้รับจ้างก่อสร้างงานที่ตนออกแบบ — ต้องห้ามชัดตามข้อ 133 (1) 'ผู้ให้บริการจะต้องไม่เป็นผู้รับจ้างงานก่อสร้างในงานที่ตนเองเป็นคู่สัญญากับหน่วยงานของรัฐนั้น'
- มองข้ามความสัมพันธ์โดยอ้อม — บริษัทคุมงานหรือออกแบบไปรับงานเป็นผู้รับจ้างช่วง/ที่ปรึกษาให้ผู้รับเหมาในโครงการเดียวกัน ต้องห้ามตามข้อ 133 (2)
- ไม่เขียนข้อห้ามตามข้อ 133 ลงในประกาศและเอกสารงานจ้าง แล้วมาตัดสิทธิ์ผู้ยื่นข้อเสนอภายหลัง — คณะกรรมการตัดสิทธิ์ได้เฉพาะเมื่อไม่เป็นไปตาม 'เงื่อนไขที่หน่วยงานของรัฐกำหนดไว้ในเอกสาร' ตามข้อ 146 (2)
- กรรมการที่มีส่วนได้เสียเพียงถอนตัวจากการพิจารณาเรื่องนั้น แต่ยังคงเป็นกรรมการอยู่ — ข้อ 27 วรรคห้ากำหนดให้ 'ลาออกจากการเป็นประธานหรือกรรมการในคณะกรรมการที่ตนได้รับการแต่งตั้งนั้น' และรายงานหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง
2 รายการ
มาตรา 8
พ.ร.บ. 2560 · พิเศษ — บททั่วไป
มาตรา ๘ การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุของหน่วยงานของรัฐต้องก่อให้เกิด ประโยชน์สูงสุดแก่หน่วยงานของรัฐ และต้องสอดคล้องกับหลักการ ดังต่อไปนี้
(๑) คุ้มค่า โดย…
ข้อ 14
ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 6 — การตรวจสอบผู้มีผลประโยชน์ร่วมกัน
ข้อ ๑๔ เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้มีการแข่งขันกันอย่างเป็นธรรม ให้ผู้มีหน้าที่ตรวจสอบ คุณสมบัติดำเนินการตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอแต่ละรายว่าเป็นผู้มีผลประโ…