หน้าแรก / การแก้ไขสัญญาหรือข้อตกลง

การแก้ไขสัญญาหรือข้อตกลง

หลักคือ 'สัญญาที่ลงนามแล้วแก้ไขไม่ได้' (ม.97 วรรคหนึ่ง) ข้อยกเว้นมี 4 อนุมาตรา และอยู่ในดุลพินิจของผู้มีอำนาจ ระเบียบฯ ข้อ 165 เป็นข้อเดียวในระเบียบฯ ที่อ้าง 'มาตรา ๙๗' เป็นตัวอักษร โดยเพิ่มเงื่อนไขสำคัญ 3 ชั้นที่ พ.ร.บ. ไม่ได้เขียนไว้ คือ (1) ต้องอยู่ภายในขอบข่ายแห่งวัตถุประสงค์เดิมของสัญญา (2) ต้องเปรียบเทียบคุณภาพ/รายละเอียดงาน/ราคา ก่อนแก้ไข และ (3) งานที่เกี่ยวกับความมั่นคงแข็งแรงหรืองานเทคนิคเฉพาะอย่าง ต้องได้รับการรับรองจากวิศวกร/สถาปนิก/ผู้ทรงคุณวุฒิ ส่วนใครอนุมัติกับใครลงนามเป็นคนละคน — ผู้มีอำนาจอนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้างเป็นผู้อนุมัติการแก้ไข (ม.97 วรรคสี่/วรรคห้า) แต่หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นผู้ลงนามในสัญญาที่แก้ไข (ข้อ 165 วรรคสาม + ข้อ 161 วรรคหนึ่ง)

ขั้นตอนปฏิบัติ

1. ตรวจก่อนว่าเรื่องที่จะแก้ไขเข้าข้อยกเว้นข้อใดใน ม.97 วรรคหนึ่ง (1)-(4) หรือไม่ ถ้าไม่เข้าเลย = แก้ไขไม่ได้ เพราะหลักคือสัญญาที่ลงนามแล้วแก้ไขไม่ได้
2. ตรวจต่อว่าการแก้ไขนั้นยังอยู่ภายในขอบข่ายแห่งวัตถุประสงค์เดิมของสัญญาหรือข้อตกลงหรือไม่ (ข้อ 165 วรรคหนึ่ง) — ถ้าออกนอกวัตถุประสงค์เดิม แม้เข้า ม.97 ก็แก้ไม่ได้
3. จัดทำการเปรียบเทียบคุณภาพของพัสดุ หรือรายละเอียดของงาน รวมทั้งราคา ระหว่างของเดิมกับของที่จะแก้ไข ก่อนแก้ไข (ข้อ 165 วรรคหนึ่ง)
4. ถ้าเป็นงานที่เกี่ยวกับความมั่นคงแข็งแรง หรืองานเทคนิคเฉพาะอย่าง ต้องได้รับการรับรองจากวิศวกร สถาปนิกและวิศวกรผู้ชำนาญการ หรือผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งรับผิดชอบหรือสามารถรับรองคุณลักษณะเฉพาะ แบบและรายการของงานก่อสร้าง (ข้อ 165 วรรคสอง)
5. ถ้าเห็นว่าการแก้ไขจะมีปัญหาในทางเสียประโยชน์หรือไม่รัดกุมพอ ให้ส่งร่างสัญญาที่แก้ไขไปให้สำนักงานอัยการสูงสุดพิจารณาให้ความเห็นชอบก่อน (ม.97 วรรคสอง)
6. ถ้าต้องเพิ่มหรือลดวงเงิน หรือเพิ่มหรือลดระยะเวลาส่งมอบ/ระยะเวลาทำงาน ให้ตกลงพร้อมกันไป และต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณหรือกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง (ม.97 วรรคสาม)
7. หาผู้อนุมัติให้ถูกคน — กรณีเพิ่มวงเงิน ให้เอาวงเงินเดิม + วงเงินที่เพิ่มมารวมกัน ถ้าวงเงินรวมทำให้ผู้มีอำนาจอนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้างเปลี่ยนไป ต้องให้ผู้มีอำนาจตามวงเงินรวมนั้นเป็นผู้อนุมัติ (ม.97 วรรคสี่) ส่วนกรณีลดวงเงิน ให้ผู้มีอำนาจตามวงเงินเดิมเป็นผู้อนุมัติ (ม.97 วรรคห้า)
8. เมื่อผู้มีอำนาจอนุมัติแล้ว ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นผู้ลงนามในสัญญาหรือข้อตกลงที่แก้ไข (ข้อ 165 วรรคสาม ประกอบข้อ 161 วรรคหนึ่ง)
9. ถ้าการแก้ไขทำให้วงเงินตามสัญญาเพิ่มขึ้น ให้เรียกคู่สัญญานำหลักประกันสัญญามาวางเพิ่มเท่ากับวงเงินหลักประกันสัญญาที่เพิ่มขึ้นนั้น (ข้อ 171 วรรคหนึ่ง)
10. ประกาศเผยแพร่การแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาในระบบเครือข่ายสารสนเทศของกรมบัญชีกลางและของหน่วยงาน (ม.98) และเก็บเอกสารการแก้ไขไว้ในบันทึกรายงานผลการพิจารณา (ข้อ 16 (7))

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

แก้ไขสัญญาโดยอ้างเพียงว่า 'คู่สัญญาร้องขอ' หรือ 'ตกลงกันแล้ว' โดยไม่เข้าข้อยกเว้นข้อใดใน ม.97 วรรคหนึ่ง (1)-(4) — หลักคือแก้ไขไม่ได้ ข้อยกเว้นต้องระบุให้ชัดว่าเข้าอนุมาตราใด
แก้ไขจนออกนอกวัตถุประสงค์เดิมของสัญญา เช่น เปลี่ยนตัวงานเป็นงานคนละอย่าง — ข้อ 165 วรรคหนึ่ง บังคับว่า 'ต้องอยู่ภายในขอบข่ายแห่งวัตถุประสงค์เดิมของสัญญาหรือข้อตกลงนั้น'
ไม่ทำการเปรียบเทียบคุณภาพ/รายละเอียดงาน/ราคา ก่อนแก้ไข — ข้อ 165 วรรคหนึ่ง บังคับให้ทำ 'ก่อนแก้ไขสัญญาหรือข้อตกลง' ไม่ใช่ทำย้อนหลัง
งานเปลี่ยนแปลงโครงสร้างหรืองานเทคนิคเฉพาะอย่าง แต่ไม่มีการรับรองของวิศวกร/สถาปนิก/ผู้ทรงคุณวุฒิ — ผิดข้อ 165 วรรคสอง
แก้ไขเพิ่มวงเงินแล้วให้ผู้มีอำนาจอนุมัติ 'คนเดิม' อนุมัติ ทั้งที่วงเงินรวมใหม่เกินอำนาจของคนเดิมแล้ว — ผิด ม.97 วรรคสี่ ที่ให้ดูวงเงินรวม (เดิม + ที่เพิ่ม)
ให้ผู้อนุมัติการแก้ไขเป็นผู้ลงนามในสัญญาที่แก้ไขด้วย ทั้งที่ข้อ 165 วรรคสาม กำหนดให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐเป็นผู้ลงนาม (คนละบทบาทกัน)
แก้ไขสัญญาเพิ่มวงเงินแล้วลืมเรียกหลักประกันสัญญาเพิ่ม — ผิดข้อ 171 วรรคหนึ่ง
แก้ไขสัญญาแล้วไม่ประกาศเผยแพร่การแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาในระบบของกรมบัญชีกลาง — ผิด ม.98 ซึ่งครอบคลุมทั้งสัญญาที่ลงนามแล้วและการแก้ไข
ส่งงานล่าช้าจนวันครบกำหนดความรับผิดในความชำรุดบกพร่องเปลี่ยนไป แต่ไม่เรียกหลักประกันใหม่/เพิ่มเติมให้ครอบคลุม — ข้อ 171 วรรคสอง กำหนดไว้ชัด

มาตรา/ข้อ ที่เกี่ยวข้อง

7 รายการ

มาตรา 97 พ.ร.บ. 2560 · หมวด 9 — การทำสัญญา

มาตรา ๙๗ สัญญาหรือข้อตกลงเป็นหนังสือที่ได้ลงนามแล้วจะแก้ไขไม่ได้ เว้นแต่ในกรณี ดังต่อไปนี้ให้อยู่ในดุลพินิจของผู้มีอำนาจที่จะพิจารณาอนุมัติให้แก้ไขได้ (๑) เป็น…

มาตรา 93 พ.ร.บ. 2560 · หมวด 9 — การทำสัญญา

มาตรา ๙๓ หน่วยงานของรัฐต้องทำสัญญาตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด โดยความเห็นชอบของสำนักงานอัยการสูงสุด ทั้งนี้ แบบสัญญานั้นให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาด้วย การทำ…

ข้อ 165 ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 1 — สัญญา

ข้อ ๑๖๕ การแก้ไขสัญญาหรือข้อตกลงตามมาตรา ๙๗ ต้องอยู่ภายในขอบข่ายแห่ง วัตถุประสงค์เดิมของสัญญาหรือข้อตกลงนั้น โดยหน่วยงานของรัฐต้องพิจารณาเปรียบเทียบคุณภาพ ของพั…

ข้อ 161 ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 1 — สัญญา

ข้อ ๑๖๑ การลงนามในสัญญาและการแก้ไขสัญญาตามระเบียบนี้ เป็นอำนาจของหัวหน้า หน่วยงานของรัฐ การลงนามในสัญญาตามวรรคหนึ่ง จะกระทำได้เมื่อพ้นระยะเวลาการอุทธรณ์ตามมาตร…

ข้อ 171 ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 2 — หลักประกัน หลักประกันการเสนอราคา

ข้อ ๑๗๑ ในการทำสัญญาหากมีการแก้ไขสัญญาและมีผลทำให้วงเงินตามสัญญานั้น เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมในกรณีเพิ่มขึ้น คู่สัญญาต้องนำหลักประกันสัญญามาวางเท่ากับวงเงิน หลักประ…

มาตรา 98 พ.ร.บ. 2560 · หมวด 9 — การทำสัญญา

มาตรา ๙๘ ให้หน่วยงานของรัฐประกาศเผยแพร่สาระสำคัญของสัญญาหรือข้อตกลง ที่ได้ลงนามแล้ว รวมทั้งการแก้ไขเปลี่ยนแปลงสัญญาหรือข้อตกลงในระบบเครือข่ายสารสนเทศของ กรมบัญช…

ข้อ 16 ระเบียบฯ 2560 · ส่วนที่ 7 — การจัดทำบันทึกรายงานผลการพิจารณา

ข้อ ๑๖ เมื่อสิ้นสุดกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างในแต่ละโครงการ ให้หน่วยงานของรัฐจัดให้มี การบันทึกรายงานผลการพิจารณา รายละเอียดวิธีการและขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างพร้อม…