การอนุมัติยกเว้นการปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ ข้อ ๑๖๖ วรรคสอง และวรรคห้า

เรื่อง การอนุมัติยกเว้นการปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ ข้อ ๑๖๖ วรรคสอง และวรรคห้า

อ้างถึง ด่วนที่สุด ที่ กค ๐๔๐๒.๒/ว ๑๔๐ ลงวันที่ ๘ กรกฎาคม ๒๕๖๘ · ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) ๐๔๐๕.๓/ว ๒๗๑ ลงวันที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๘

ตามที่ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ ข้อ ๑๖๖ วรรคสอง กำหนดให้การซื้อหรือจ้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ที่มีวงเงินเกินกว่า ๕,๐๐๐,๐๐๐ บาท ต้องวางหลักประกันการเสนอราคา โดยหากผู้ยื่นข้อเสนอได้ยื่นหลักประกันการเสนอราคาเป็น (๑) เช็คหรือดราฟท์ที่ธนาคารเซ็นสั่งจ่าย (๒) พันธบัตรรัฐบาลไทย หรือ (๓) หนังสือค้ำประกันของบริษัทเงินทุนหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ ผู้ยื่นข้อเสนอต้องส่งต้นฉบับเอกสารดังกล่าวมาให้หน่วยงานของรัฐตรวจสอบความถูกต้อง ตามวัน และเวลาที่หน่วยงานของรัฐกำหนดไว้เป็นเงื่อนไขในเอกสารเชิญชวน แต่ปรากฏข้อเท็จจริงว่า เมื่อครบกำหนดระยะเวลาการเสนอราคาตามที่กำหนดไว้ในเอกสารเชิญชวนแล้ว ผู้ยื่นข้อเสนอบางรายไม่ส่งต้นฉบับเอกสารดังกล่าวมาให้หน่วยงานของรัฐตรวจสอบความถูกต้อง ทำให้บางครั้งเหลือผู้ยื่นข้อเสนอเพียงรายเดียวที่มีคุณสมบัติถูกต้องครบถ้วน หน่วยงานของรัฐจึงใช้ดุลพินิจยกเลิกการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ในครั้งนั้น เนื่องจากเห็นว่าไม่มีการแข่งขัน และต้องดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ หรือในกรณีผู้ยื่นข้อเสนอเป็นผู้ที่เสนอราคาต่ำสุด ทำให้หน่วยงานของรัฐต้องจัดซื้อจัดจ้างกับผู้เสนอราคารายต่ำถัดไปที่มีราคาสูงกว่าเป็นผลให้หน่วยงานของรัฐต้องเสียงบประมาณมากขึ้น อีกทั้งกรมบัญชีกลางได้รับทราบประเด็นปัญหากรณีที่ผู้ประกอบการวางหลักประกันสัญญาเป็นเงินสด สามารถดำเนินการในรูปแบบการโอนจ่ายเข้าบัญชีของหน่วยงานของรัฐได้หรือไม่ เนื่องจากปัจจุบันตามหนังสือที่อ้างถึง กระทรวงการคลังได้กำหนดหลักเกณฑ์วิธีปฏิบัติในการใช้บริการชำระเงินการจ่ายเงิน การรับเงิน และการนำเงินส่งคลัง หรือฝากคลัง ของส่วนราชการดำเนินการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e - Payment) ครอบคลุมทุกช่องทาง ได้แก่ เคาน์เตอร์ธนาคาร (Teller Payment), Internet Banking, ตู้ ATM, Mobile Banking และการนำแบบใบแจ้งการชำระเงิน (Bill Payment) ไปใช้บริการชำระเงินผ่านช่องทางการให้บริการของธนาคารอื่นที่มิใช่ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) และหน่วยงานของรัฐอื่นได้ดำเนินการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e - Payment) แล้วเช่นกัน นั้น

คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (คณะกรรมการวินิจฉัย) โดยได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พิจารณาแล้วเห็นว่า เพื่อเป็นการป้องกันและแก้ไขปัญหา รวมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพของการจัดซื้อจัดจ้าง จึงอาศัยอำนาจตามมาตรา ๒๔ วรรคหนึ่ง (๖) ประกอบมาตรา ๒๙ วรรคหนึ่ง (๔) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ ยกเว้นการปฏิบัติตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ ข้อ ๑๖๖ วรรคสอง และวรรคห้า และกำหนดแนวทางปฏิบัติ ดังนี้

๑. ยกเว้นการปฏิบัติตามระเบียบฯ ข้อ ๑๖๖ วรรคสอง และวรรคห้า โดยให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้

๑.๑ วรรคสอง “การซื้อหรือจ้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ให้มีการวางหลักประกันการเสนอราคา โดยให้ใช้หลักประกันอย่างหนึ่งอย่างใด ดังต่อไปนี้ (๑) เงินสด (๒) หนังสือค้ำประกันอิเล็กทรอนิกส์ของธนาคารภายในประเทศตามแบบที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด (๓) พันธบัตรรัฐบาลไทย (๔) หนังสือค้ำประกันของบริษัทเงินทุนหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบกิจการเงินทุนเพื่อการพาณิชย์และประกอบธุรกิจค้ำประกันตามประกาศของธนาคารแห่งประเทศไทย ตามรายชื่อบริษัทเงินทุนที่ธนาคารแห่งประเทศไทยแจ้งเวียนให้ทราบ โดยอนุโลมให้ใช้ตามตัวอย่างหนังสือค้ำประกันของธนาคารที่คณะกรรมการนโยบายกำหนด”

๑.๒ วรรคห้า “ในกรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอหรือผู้เสนอราคานำหลักประกันการเสนอราคาตามวรรคสอง (๓) หรือ (๔) ให้ผู้ยื่นข้อเสนอหรือผู้เสนอราคาส่งหลักประกันการเสนอราคาในรูปแบบ PDF File (Portable Document Format) ในวันเสนอราคา และให้หน่วยงานของรัฐกำหนดให้ผู้ยื่นข้อเสนอหรือผู้เสนอราคาส่งต้นฉบับเอกสารดังกล่าวมาให้หน่วยงานของรัฐตรวจสอบความถูกต้อง ตามวัน และเวลาที่กำหนด โดยจะต้องดำเนินการวันใดวันหนึ่งภายใน ๕ วันทำการ นับถัดจากวันเสนอราคา เว้นแต่ไม่อาจดำเนินการวันใดวันหนึ่งได้ ให้หน่วยงานของรัฐพิจารณากำหนดมากกว่า ๑ วันได้ แต่จำนวนวันดังกล่าวต้องไม่เกิน ๕ วันทำการ นับถัดจากวันเสนอราคา ทั้งนี้ ให้ระบุไว้เป็นเงื่อนไขในเอกสารเชิญชวนให้ชัดเจนด้วย”

๒. หลักประกันที่เป็นเงินสด

๒.๑ เงินสด หมายความถึง เงินสด ๒ ประเภท ได้แก่ (๑) เงินสดในมือ (๒) เงินฝากธนาคาร

๒.๒ หลักประกันการเสนอราคา (๑) กรณีการจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding) การใช้เงินสดมาวางเป็นหลักประกันการเสนอราคา ให้ใช้ได้เฉพาะเงินสด ประเภท “เงินฝากธนาคาร” เท่านั้น (๒) กรณีการจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง ด้วยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป การใช้เงินสดมาวางเป็นหลักประกันการเสนอราคา ให้ใช้ได้ทั้งประเภท “เงินสดในมือ” และ “เงินฝากธนาคาร”

๒.๓ หลักประกันสัญญา การใช้เงินสดมาวางเป็นหลักประกันสัญญา ให้ใช้ได้ทั้งประเภท “เงินสดในมือ” และ “เงินฝากธนาคาร”

๓. การดำเนินการของหน่วยงานของรัฐ

๓.๑ การแก้ไขเอกสารประกวดราคา สำหรับการจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding) ให้หน่วยงานของรัฐดำเนินการแก้ไขแบบประกาศและแบบเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding) โดยแก้ไขเพิ่มเติมรายละเอียดเงื่อนไขในหนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) ๐๔๐๕.๓/ว ๒๗๑ ลงวันที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๘ ข้อ ๕ หลักประกันการเสนอราคา รายละเอียดปรากฏตามสิ่งที่ส่งมาด้วย ๓ อนึ่ง ข้อความตามวรรคหนึ่ง ให้นำไปใช้กับการจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างด้วยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไปด้วย

๓.๒ การรับ การตรวจสอบข้อมูลการชำระเงิน และการคืนเงินหลักประกันการเสนอราคาหรือหลักประกันสัญญา กรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอ ผู้เสนอราคา ผู้ให้บริการ หรือคู่สัญญา วางหลักประกันการเสนอราคาหรือหลักประกันสัญญาแล้วแต่กรณี เป็นเงินสดประเภท “เงินฝากธนาคาร” (๑) สำหรับส่วนราชการ (ราชการส่วนกลางและราชการส่วนภูมิภาค) ให้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติในการจ่ายเงิน การรับเงิน และการนำเงินส่งคลัง หรือฝากคลังของส่วนราชการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e - Payment) ที่กระทรวงการคลังกำหนด ตามหนังสือที่อ้างถึง (๒) สำหรับหน่วยงานของรัฐอื่น ให้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่หน่วยงานของรัฐนั้นกำหนด

สำหรับหลักประกันการเสนอราคา เมื่อสิ้นสุดวันเสนอราคา ให้เจ้าหน้าที่พัสดุแจ้งให้เจ้าหน้าที่การเงินดำเนินการตรวจสอบข้อมูลการรับเงิน จากรายงานการเคลื่อนไหวบัญชีเงินฝากธนาคาร ตามวิธีการตาม (๑) หรือ (๒) แล้วแต่กรณี และส่งเอกสารดังกล่าวให้เจ้าหน้าที่พัสดุเพื่อส่งให้คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ หรือคณะกรรมการดำเนินงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง โดยวิธีประกาศเชิญชวนทั่วไป ใช้เป็นหลักฐานในการพิจารณาคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอต่อไป

สำหรับหลักประกันสัญญา เมื่อได้รับแจ้งจากผู้ชนะการเสนอราคาว่าได้ชำระหลักประกันสัญญาเป็นเงินสด ให้เจ้าหน้าที่พัสดุแจ้งให้เจ้าหน้าที่การเงินดำเนินการตรวจสอบข้อมูลการรับเงิน จากรายงานการเคลื่อนไหวบัญชีเงินฝากธนาคาร ตามวิธีการตาม (๑) หรือ (๒) แล้วแต่กรณี และส่งเอกสารให้เจ้าหน้าที่พัสดุเพื่อใช้เป็นหลักฐานในการลงนามในสัญญาต่อไป

สำหรับการคืนหลักประกันการเสนอราคาและหลักประกันสัญญา เมื่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐได้พิจารณาเห็นชอบรายงานผลคัดเลือกผู้ชนะการซื้อหรือจ้างเรียบร้อยแล้ว หรือเมื่อพ้นข้อผูกพัน แล้วแต่กรณี ให้เจ้าหน้าที่พัสดุแจ้งให้เจ้าหน้าที่การเงินทราบเพื่อคืนหลักประกันการเสนอราคาและหลักประกันสัญญา ตามวิธีการตาม (๑) หรือ (๒) แล้วแต่กรณี

๔. การใช้บังคับ

๔.๑ ให้หนังสือแจ้งเวียนฉบับนี้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๖๘ เป็นต้นไป

๔.๒ หนังสือแจ้งเวียนฉบับนี้ให้มีผลใช้บังคับกับการจัดซื้อจัดจ้างที่จะนำร่างประกาศและร่างเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ เผยแพร่เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากผู้ประกอบการ หรือจะเผยแพร่ประกาศและเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ในระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e - GP) ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๖๘ เป็นต้นไป

สำหรับกรณีที่หน่วยงานของรัฐได้นำร่างประกาศและร่างเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ เผยแพร่เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากผู้ประกอบการ หรือเผยแพร่ประกาศและเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ในระบบ e - GP ไปแล้วก่อนวันที่หนังสือแจ้งเวียนฉบับนี้มีผลใช้บังคับ ให้หน่วยงานของรัฐนั้นดำเนินการในขั้นตอนต่อไป โดยใช้แบบประกาศและแบบเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์เดิม

จึงเรียนมาเพื่อโปรดทราบ และแจ้งให้หน่วยงานในสังกัดและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องถือปฏิบัติต่อไป

นางแพตริเซีย มงคลวนิช อธิบดีกรมบัญชีกลาง ปฏิบัติราชการแทนปลัดกระทรวงการคลัง ประธานกรรมการวินิจฉัย