เรื่อง แนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการขายและการคืนเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
อ้างถึง ด่วนที่สุด ที่ กค ๐๔๐๒.๒/ว ๑๔๐ ลงวันที่ ๘ กรกฎาคม ๒๕๖๘ · ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) ๐๔๐๕.๓/ว ๒๗๑ ลงวันที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๘
อ้างถึง ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) ๐๔๐๕.๒/ว ๕๐๘ ลงวันที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๖๗ · ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) ๐๔๐๕.๒/ว ๑๕๕ ลงวันที่ ๒๓ มีนาคม ๒๕๖๑
ตามหนังสือที่อ้างถึง ๑ คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (คณะกรรมการวินิจฉัย) ได้แจ้งเวียนแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการขายเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ โดยกำหนดให้หน่วยงานของรัฐสามารถใช้ดุลพินิจขายเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ได้ และให้ผู้ยื่นข้อเสนอชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ภายใน ๕ วันทำการ นับถัดจากวันเสนอราคา แต่ปรากฏข้อเท็จจริงว่าเมื่อครบกำหนดระยะเวลาการเสนอราคาตามที่กำหนดไว้ในเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์แล้ว ผู้ยื่นข้อเสนอที่ทราบว่าตนเองไม่ใช่ผู้ที่เสนอราคาต่ำสุดจึงไม่ชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้การประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ครั้งนั้นเหลือผู้ยื่นข้อเสนอเพียงรายเดียวที่มีคุณสมบัติถูกต้องครบถ้วน เป็นผลให้หน่วยงานของรัฐใช้ดุลพินิจยกเลิกการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ในครั้งนั้น และต้องดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ หรือในบางกรณีผู้ยื่นข้อเสนอซึ่งเป็นผู้ที่เสนอราคารายต่ำสุดใช้สิทธิเสนอราคาโดยไม่สุจริต กล่าวคือ เสนอราคาต่ำจนคาดหมายได้ว่าจะไม่อาจทำงานนั้นได้ โดยไม่ชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อเอื้อให้รายต่ำลำดับถัดไปได้รับการคัดเลือก ทำให้หน่วยงานของรัฐต้องจัดซื้อจัดจ้างกับผู้เสนอราคารายต่ำถัดไปที่มีราคาสูงกว่า ส่งผลให้หน่วยงานของรัฐต้องเสียงบประมาณมากขึ้น และตามหนังสือที่อ้างถึง ๒ คณะกรรมการวินิจฉัยได้กำหนดแนวทางปฏิบัติในกรณีที่หน่วยงานของรัฐยกเลิกการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ และไม่มีการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ใหม่ ผู้ซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์มีสิทธิขอเงินคืนค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ได้ แต่แนวทางปฏิบัติดังกล่าวยังไม่ครอบคลุมถึงกรณีที่หน่วยงานของรัฐยกเลิกการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ แล้วมีการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ใหม่อีกครั้ง ประกอบกับปัจจุบันตามหนังสือที่อ้างถึง ๓ กระทรวงการคลังได้กำหนดหลักเกณฑ์วิธีปฏิบัติในการใช้บริการชำระเงิน การจ่ายเงิน การรับเงิน และการนำเงินส่งคลัง หรือฝากคลังของส่วนราชการดำเนินการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e - Payment) ครอบคลุมทุกช่องทาง ได้แก่ เคาน์เตอร์สาขาธนาคาร (Teller Payment), Internet Banking, ตู้ ATM, Mobile Banking และการนำแบบใบแจ้งการชำระเงินไปใช้บริการชำระเงินผ่านช่องทางการให้บริการของธนาคารอื่นที่มิใช่ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) และหน่วยงานของรัฐอื่นได้ดำเนินการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e - Payment) แล้วเช่นกัน นั้น
คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (คณะกรรมการวินิจฉัย) โดยได้รับมอบหมายจากคณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พิจารณาแล้วเห็นว่า เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหากรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอไม่ชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ และเพิ่มประสิทธิภาพของการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ จึงอาศัยอำนาจตามมาตรา ๒๔ วรรคหนึ่ง (๖) ประกอบมาตรา ๒๙ วรรคหนึ่ง (๔) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ ยกเลิกหนังสือที่อ้างถึง ๑ และ ๒ ยกเว้นการปฏิบัติตามข้อ ๔๓ และข้อ ๔๙ แห่งระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๐ และกำหนดแนวทางปฏิบัติสำหรับกรณีดังต่อไปนี้
๑. ยกเว้นการปฏิบัติตามข้อ ๔๓ แห่งระเบียบฯ กรณีการกำหนดเวลาการเสนอราคา โดยให้หน่วยงานของรัฐกำหนดช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งในการเสนอราคา ซึ่งมี ๒ ช่วง คือ ๐๙.๐๐ น. - ๑๒.๐๐ น. หรือ ๑๓.๐๐ น. - ๑๖.๐๐ น.
๒. การขายเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
๒.๑ ยกเว้นการปฏิบัติตามข้อ ๔๙ แห่งระเบียบฯ ในกรณีที่กำหนดให้มีการขายเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ หน่วยงานของรัฐต้องกำหนดให้ผู้ยื่นข้อเสนอชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ และยื่นหลักฐานการชำระเงินมาพร้อมกับการยื่นข้อเสนอผ่านระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e - GP) ในวันและเวลาที่หน่วยงานของรัฐกำหนดให้เป็นวันและเวลาเสนอราคาเท่านั้น
๒.๒ หากปรากฏว่า ผู้ยื่นข้อเสนอรายใดดำเนินการเป็นไปตามกรณีหนึ่งกรณีใด ดังต่อไปนี้ ให้ถือว่าผู้ยื่นข้อเสนอรายนั้นไม่มีสิทธิในการยื่นข้อเสนอในการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ครั้งนั้น และหน่วยงานของรัฐต้องไม่พิจารณาข้อเสนอของผู้ยื่นข้อเสนอรายดังกล่าว
๒.๒.๑ ไม่ชำระค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ หรือชำระไม่ครบถ้วน
๒.๒.๒ ชำระค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ในวันหรือเวลาอื่นนอกเหนือจากวันและเวลาที่กำหนดในเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ไม่ว่าจะเป็นการชำระก่อนถึงวันและเวลาที่กำหนดหรือเมื่อพ้นวันและเวลาที่กำหนดแล้ว
๒.๓ กรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอได้ชำระค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ แต่ไม่ได้แนบหลักฐานการชำระเงินมาพร้อมกับการยื่นข้อเสนอผ่านระบบ e - GP ในวันและเวลาที่หน่วยงานของรัฐกำหนดให้เป็นวันและเวลาเสนอราคา ให้ถือว่าผู้ยื่นข้อเสนอรายนั้นดำเนินการไม่เป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนดในเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
๓. การดำเนินการของหน่วยงานของรัฐ
๓.๑ การแก้ไขเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ กรณีที่หน่วยงานของรัฐประสงค์จะขายเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ให้หน่วยงานของรัฐดำเนินการแก้ไขแบบประกาศและแบบเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding) โดยแก้ไขเพิ่มเติมรายละเอียดเงื่อนไขในหนังสือคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) ๐๔๐๕.๓/ว ๒๗๑ ลงวันที่ ๒๕ เมษายน ๒๕๖๘ รายละเอียดปรากฏตามสิ่งที่ส่งมาด้วย
๓.๒ การรับ การตรวจสอบข้อมูลการชำระเงิน กรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ เป็นเงินสดประเภท “เงินฝากธนาคาร”
๓.๒.๑ สำหรับส่วนราชการ (ราชการส่วนกลางและราชการส่วนภูมิภาค) ให้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติในการจ่ายเงิน การรับเงิน และการนำเงินส่งคลัง หรือฝากคลังของส่วนราชการผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e - Payment) ที่กระทรวงการคลังกำหนด ตามหนังสือที่อ้างถึง ๓
๓.๒.๒ สำหรับหน่วยงานของรัฐอื่น ให้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่หน่วยงานของรัฐนั้นกำหนด
เมื่อสิ้นสุดวันเสนอราคา ให้เจ้าหน้าที่พัสดุแจ้งให้เจ้าหน้าที่การเงินดำเนินการตรวจสอบข้อมูลการรับเงินจากรายงานการเคลื่อนไหวบัญชีเงินฝากธนาคารตามวิธีการตาม ๓.๒.๑ หรือ ๓.๒.๒ แล้วแต่กรณี และส่งเอกสารดังกล่าวให้เจ้าหน้าที่พัสดุเพื่อส่งให้คณะกรรมการพิจารณาผลการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ใช้เป็นหลักฐานในการพิจารณาคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอต่อไป
๓.๓ การพิจารณาการชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
๓.๓.๑ กรณีผู้ยื่นข้อเสนอเข้ายื่นข้อเสนอในนามนิติบุคคล การชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์จะต้องเป็นการโอนจากบัญชีเงินฝากธนาคารของนิติบุคคลผู้ยื่นข้อเสนอเท่านั้น
๓.๓.๒ กรณีผู้ยื่นข้อเสนอเข้ายื่นข้อเสนอในนามบุคคลธรรมดา การชำระเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์จะต้องเป็นการโอนจากบัญชีเงินฝากธนาคารของบุคคลธรรมดาผู้ยื่นข้อเสนอเท่านั้น
๓.๔ การคืนเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
๓.๔.๑ กรณีที่มีการยกเลิกการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ โดยไม่มีการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ใหม่ ให้หน่วยงานของรัฐแจ้งให้ผู้ซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ทุกรายทราบว่า มีสิทธิขอคืนเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ได้ โดยให้ทำเป็นหนังสือยื่นแสดงความจำนงขอคืนเงินภายในกำหนดเวลา ๑๕ วัน นับแต่วันที่ได้รับแจ้ง
๓.๔.๒ กรณีที่มีการยกเลิกการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ และหน่วยงานของรัฐจะดำเนินการประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ใหม่ ให้ผู้ซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ครั้งก่อนมีสิทธิขอรับเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ โดยไม่ต้องเสียค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ และหากผู้ซื้อปฏิเสธการขอรับเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ครั้งใหม่ ผู้ซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ในครั้งก่อนไม่มีสิทธิขอคืนเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์
๓.๔.๓ กรณีที่ผู้ยื่นข้อเสนอได้ชำระค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ในวันหรือเวลาอื่นนอกเหนือจากวันและเวลาที่กำหนดในเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ไม่ว่าจะเป็นการชำระก่อนถึงวันและเวลาที่กำหนด หรือเมื่อพ้นวันและเวลาที่กำหนดแล้ว มีสิทธิขอคืนเงินค่าซื้อเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ได้
๔. การใช้บังคับ
๔.๑ ให้หนังสือแจ้งเวียนฉบับนี้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๖๙ เป็นต้นไป
๔.๒ หนังสือแจ้งเวียนฉบับนี้ให้มีผลใช้บังคับกับการจัดซื้อจัดจ้างที่จะนำร่างประกาศและร่างเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์เผยแพร่เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากผู้ประกอบการ หรือจะเผยแพร่ประกาศและเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ ในระบบ e - GP ตั้งแต่วันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๖๙ เป็นต้นไป
สำหรับกรณีที่หน่วยงานของรัฐได้นำร่างประกาศและร่างเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์เผยแพร่เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากผู้ประกอบการ หรือเผยแพร่ประกาศและเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ในระบบ e - GP ไปแล้วก่อนวันที่หนังสือแจ้งเวียนฉบับนี้มีผลใช้บังคับ ให้หน่วยงานของรัฐนั้นดำเนินการในขั้นตอนต่อไป โดยใช้แบบประกาศและแบบเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์เดิม
จึงเรียนมาเพื่อโปรดทราบ และแจ้งให้หน่วยงานในสังกัดและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องถือปฏิบัติต่อไป
นางแพตริเซีย มงคลวนิช อธิบดีกรมบัญชีกลาง ปฏิบัติราชการแทนปลัดกระทรวงการคลัง ประธานกรรมการวินิจฉัย